“Δρόμοι ζωής” ενός εκσυγχρονιστή ηγέτη

Το 1996 είχα τσακωθεί με όλους τους πολιτικούς συντάκτες που γνώριζα: Επέμεναν οτι ο Άκης Τσοχατζόπουλος έχει τον μηχανισμό και τα “κουκιά” ώστε να εκλεγεί. Εγώ επέμενα οτι η κοινωνία και το κόμμα θα πίεζαν, ώστε να επιβληθεί η δουλειά και η σοβαρότητα, μετά την παρακμή, που χαρακτήρισε τους τελευταίους μήνες της ζωής του Ανδρέα Παπανδρέου. 

Συνάντησα τον Κώστα Σημίτη δύο χρόνια μετά, στην καθιερωμένη δεξίωση στο Μαξίμου για τους εκπροσώπους του τύπου. Από κοντά αυτός ο συνεσταλμένος, αλλά αυστηρός, πολλές φορές, πολιτικός σου έδινε την εντύπωση οτι ζούσε σε έναν δικό του, παράλληλο κόσμο. Λίγους μήνες αργότερα, μου προκάλεσε το μεγαλύτερο καρδιοχτύπι πάνω στη δουλειά: Μετέφραζα απευθείας για την ΕΡΤ, όταν ανέβηκε στο βήμα της πανηγυρικής 50ής Συνόδου του ΝΑΤΟ, στη σκιά των βομβαρδισμών στη Γιουγκοσλαβία - και αντί να εκφωνήσει ένα τυπικό δίλεπτο, όπως όλοι οι ηγέτες, άρχισε να αφηγείται μια παραβολή, από το σκηνικό του εμφυλίου στην Ελλάδα. Για αρκετά δευτερόλεπτα, κανείς δεν καταλάβαινε “πού το πήγαινε”.

Και μάλλον πολλές φορές, πολλοί δεν καταλάβαιναν “πού το πήγαινε”, αυτός ο “επίμονος κηπουρός” της πολιτικής. Όχι γιατί δεν ήταν άνθρωπος της πιάτσας. Αλλά μάλλον γιατί δεν δεχόταν οτι η πολιτική είναι φανφάρες στο μπαλκόνι και στο στούντιο, παρέκκλιση δηλαδή από δημοκρατικές αρχές, προγράμματα, σχέδια, ουσία, πολιτικές. Ιδρυτικό μέλος του ΠΑΣΟΚ με αταλάντευτη αφοσίωση, αλλά ποτέ με ομαδοποιήσεις, ο “καθηγητής που έβαζε βόμβες”, μπορούσε να είναι μειλίχιος και να ακούει τους πάντες, αλλά να μη δέχεται και μύγα στο σπαθί του. Η προγραμματική αντίθεση και η παραίτηση ήταν τα πιο συχνά του όπλα - και δεν ήταν μικροπολιτικοί ελιγμοί. 

Όλα αυτά τα αφηγείται στην πολιτική αυτοβιογραφία του, με τίτλο “Δρόμοι Ζωής”, λίγο πριν κλείσει τα 80 του χρόνια. Οι καταβολές του και τα θραύσματα προσωπικής ζωής που παραθέτει, από τα νιάτα του εως την εκλογή του στην πρωθυπουργία της χώρας και την προεδρία του ΠΑΣΟΚ, το 1996, είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες πλευρές του βιβλίου. Γιατί βοηθούν να εξηγηθεί ο χαρακτήρας, η κοσμοθεωρία και η συνεπακόλουθη πράξη. 

Η αφήγηση του είναι γραμμική, απλή, κατανοητή, εξαντλητική μερικές φορές - και σίγουρα αποστασιοποιημένη, χωρίς εμπάθειες. Είναι σαφές οτι ο Κώστας Σημίτης θέλει να γράψει την ιστορία, όπως εκείνος την προσλαμβάνει. Να εξηγήσει, ενδεχομένως σε συνοδοιπόρους του, κάποιες από τις κινήσεις της πολυκύμαντης πολιτικής του διαδρομής. Να περιγράψει στους σημερινούς αναγνώστες πώς ήταν η Ελλάδα και πώς άλλαξε. Να βοηθήσει να βρούμε το δρόμο μας ως κοινωνία. Δεν γράφει μυθιστόρημα, αφήνει παρακαταθήκες. 

Ο Κώστας Σημίτης υπερασπίζεται τις επιλογές του με πάθος, αλλά μοιάζει πολλές φορές και να απολογείται στον ιστορικό του μέλλοντος: Ναι μεν η διακυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του ’80 υποκατέστησε ένα τρικοσμικό και εμφυλιακό κράτος της δεξιάς, που χαρακτηρίστηκε από διώξεις και αδικίες, αλλά δεν θέλησε να επιβάλει έναν μηχανισμό αξιοκρατίας, ώστε οι ανισότητες να μην αντικατασταθούν από ισοπεδωτική επικράτηση της μετριότητας. Χαρακτηριστικό είναι ένα από τα πολλά επεισόδια που διηγείται:

[Υπουργός και μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου υποστήριζε, εκείνη την εποχή, οτι δεν θα έπρεπε να απαιτείται η γνώση ξένης γλώσσας από τους νεοπροσλαμβανόμενους υπαλλήλους της Διπλωματικής Υπηρεσίας! Η απαίτηση των δύο γλωσσών ευνοούσε, κατά την άποψη του, τα παιδιά των μεγαλοαστών. Θεωρούσε λοιπόν σημαντικότερο ζήτημα την κατάργηση των προσόντων, εν ονόματι της ισότητας. Στην πραγματικότητα, όμως, επιδίωκε να διευρύνει τον κύκλο των εξυπηρετήσεων τις οποίες θα μπορούσε να παρέχει].

Ο Κώστας Σημίτης στηλιτεύει με κάθε ευκαιρία τις αντιδημοκρατικές πρακτικές, τον συντεχνιασμό και τον πελατειασμό, τον οπαδικό ανταγωνισμό και την εχθρότητα, το “συντηρητικό βαθύ” όπως το αποκαλεί. Διαβάζοντας τον, περνάνε μπροστά από τα μάτια σου όλες οι παθογένειες της Ελλάδας, όλη η υστέρηση της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες. Έμβλημα του ήταν το σύστημα, με την έννοια που έπρεπε να αναζητά η Ελλάδα: Αυτήν του συστηματικού πολιτικού άνδρα- και όχι του “συστημικού”, όπως αρέσκεται να αφορίζει η καφενειακή μας επιπολαιότητα. 

Ευρωπαϊστής από την έναρξη της πορείας του, ακόμα κι όταν ηχούσαν τα λαϊκίστικα συνθήματα “ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο” και “να φύγουν οι βάσεις του θανάτου” (που έφυγαν από μόνες τους, αφού είχε υπογραφεί μια ακόμα παράταση της συμφωνίας παραμονής τους), επεδίωξε πάντοτε την αναβάθμιση της χώρας, μέσα από την ευρωπαϊκή συνεργασία. Πάντοτε “αντάρτης”, από την εποχή του ομίλου Παπαναστασίου και της “Δημοκρατικής Άμυνας”, κατηγορήθηκε συχνά ως “σοσιαλδημοκράτης” και “δεξιός”, εν μέσω πομφολύγων του “τριτοδρομικού” ΠΑΣΟΚ. 

Κατήγγειλε πάντοτε το παλαιοκομματικό σύστημα, που αδιαφορούσε για τις γενικότερες πολιτικές και φρόντιζε μόνο να επιλύει τα τοπικά προβλήματα. Βλέποντας μπροστά, τάχθηκε από πολύ νωρίς κατά του σταυρού προτίμησης, που δημιουργεί εμφύλιο ανταγωνισμό στον εκλογικό αγώνα. Στάθηκε, με κόστος, απέναντι τον αρχηγισμό (και τον εθνικισμό) του Αντρέα και του ΠΑΣΟΚ που εκπροσωπήθηκε από τον Κουτσόγιωργα και τον Τσοχατζόπουλο μέχρι τη Δήμητρα Λιάνη και τον Χρήστο Παπουτσή. Και κυρίως στάθηκε απέναντι στο χυδαίο φαινόμενο του αυριανισμού. 

Το επίτευγμα του διαγράφεται ανάγλυφο: Πιστεύοντας στις αξίες και στα προσόντα, ο Κώστας Σημίτης φαίνεται να έχει φτιαχτεί από το σπάνιο εκείνο μέταλλο των ανθρώπων, που δεν δέχονται να αποκλειστούν από πουθενά. Δεν χαρίζει την εξουσία και την πρόσβαση σε αυτήν, ούτε στα “τζάκια” και στους μεγαλοαστούς που είχαν το κοινωνικό προβάδισμα, αλλά ούτε και στους “λαϊκούς εκφραστές και αγωνιστές”, που χρησιμοποίησαν τα κοινωνικά αιτήματα, για να φτιάξουν καριέρες. Το αουτσάιντερ, που κέρδισε την πιο μακρόχρονη πρωθυπουργία και την προεδρία του κόμματος του, σε μια έξαρση απογαλακτισμού του εκλογικού σώματος από τις τρείς παραδοσιακά ισχυρές πολιτικές οικογένειες της χώρας, λοιδορήθηκε ως ο “άχαρος” - λες και οι ηγέτες πρέπει να είναι χαριτωμένοι.

[Αξιολόγηση, σχεδιασμός, μέτρηση αποτελεσμάτων, προϋπολογισμός και έλεγχος δαπανών θεωρούνταν μέσα για να παρακαμφθούν οι καθιερωμένες πρακτικές “κοινωνικής δικαιοσύνης”. Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών ή των δημοσίων υπαλλήλων παρουσιαζόταν από τους ίδιους ως μια αυθαίρετη διαδικασία καθιέρωσης ανισοτήτων]…[Κάθε ορθολογική παρέμβαση αποτελούσε κίνδυνο για όσους είχαν εξασφαλίσει ειδική μεταχείριση στο υπάρχον σύστημα. Τη δυσφημούσαν εκ των προτέρων και την απέρριπταν ρητά.]

Και φυσικά λοιδορήθηκε το κυριότερο αίτημα της πολιτικής του πορείας, κάτι που θα έπρεπε να είναι η επικεφαλίδα του Συντάγματος κάθε χώρας που θέλει να προοδεύσει: Ο εκσυγχρονισμός. Ο μεθοδικός πρωθυπουργός με το μπλοκάκι, που δεν είχε εύκολη την επικοινωνιακή ικανότητα, αντιμετωπίστηκε με δυσανεξία από μεγάλη μερίδα του εκλογικού σώματος, ανεξαρτήτως των πολιτικών του προτάσεων, γιατί ξένισε τον παραδοσιακό “ελληναρά”, που θέλει τον ηγέτη του κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν. Ακόμα και σήμερα, δύσκολα θα παραδεχθούν κάποιοι οτι “η χώρα επιβιώνει χάρη στους οικονομολόγους που αναδείχθηκαν από τον Σημίτη”, όπως μου είπε πρόσφατα καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο. 

[Αργότερα, όταν ως πρωθυπουργός θα συναντούσα πρώτη φορά τον Βούλγαρο ομόλογο μου, το Υπουργείο Εξωτερικών μου έδωσε ένα υπηρεσιακό σημείωμα για την προετοιμασία της συνομιλίας. Ως κύριο θέμα αναφερόταν η επιστροφή μιας εικόνας της Παναγίας, που την είχαν πάρει οι Βούλγαροι από την Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Οι οικονομικές και πολιτικές σχέσεις, είχαν κατά την άποψη των συντακτών του σημειώματος, δευτερεύουσα σημασία. Όπως είναι αυτονόητο, αγνόησα αυτό το σημείωμα.]

Και οι προσωπικές του ευθύνες και εξηγήσεις; Μερικές μένουν ημιτελείς. Η αφήγηση δεν περιλαμβάνει την οκταετή πρωθυπουργία του (θα χρειαζόταν ίσως ακόμα ένας τόμος), ωστόσο ο Κώστας Σημίτης παραδέχεται την αδυναμία του πολιτικού συστήματος απέναντι στον έλεγχο του πολιτικού χρήματος και στη διαφθορά, που δεν οφείλεται όμως, όπως λέει, αποκλειστικά στο ΠΑΣΟΚ - το ίδιο ισχυρίζεται και για τον λαϊκισμό. Παραδέχεται επίσης την αστοχία στην επιλογή συνεργατών, ωστόσο δεν αναλύει γιατί δεν άντλησε περισσότερους από τη δεξαμενή της αξίας και του κύρους, ως ένας από τους λίγους που πίστευαν σε αυτήν μέσα στο κόμμα του. 

Οι υψηλές ευρωπαϊκές επιδοτήσεις (42,4 δρχ στις 100 αγροτικού εισοδήματος) που πέτυχε στο τέλος της πρώτης υπουργικής του θητείας ως υπουργός Γεωργίας είχαν τελικά θετικό αποτέλεσμα, στην μετέπειτα νοοτροπία των αγροτών; Μπορεί να καταδικάζει μεν τα γαλάζια ψηφοδέλτια της εκλογής Σαρτζετάκη, αλλά να δικαιολογεί και τη στάση του ΠΑΣΟΚ, απέναντι στη ΝΔ, με το ρήμα “αναγκάστηκε”; Μπορεί απλώς να “διαπιστώνει” εκ των υστέρων τη νοθεία στις εσωκομματικές διαδικασίες ή οτι τα αντισταθμιστικά οφέλη στους στρατιωτικούς εξοπλισμούς εξυπηρετούν αποκλειστικά τις μίζες; Ίσως σε μια αναθεωρημένη έκδοση χρειάζεται να δοθεί περισσότερος χώρος σε αυτές τις απαντήσεις. 

Το πώς θα καταγραφεί ο Κώστας Σημίτης στην ιστορία είναι υπόθεση του μέλλοντος. Αυτό που είναι σίγουρο είναι οτι αντιτάχθηκε σθεναρά και οργανωμένα σε φαινόμενα, που μας ταλαιπωρούν διαχρονικά και λειτουργούν ανασχετικά στην πρόοδο του τόπου. Διαβάστε την αναφορά του, όχι στο σήμερα, αλλά στην πολιτική πραγματικότητα 20 χρόνια πριν: Σας θυμίζει κάτι;

[Κατά την παρουσίαση των θέσεων του, το κόμμα ακολουθούσε σταθερά το πρότυπο της διαμάχης των δύο πόλων, του καλού και του κακού. Οι εχθροί του ήταν, ανάλογα με την περίσταση, η Δεξιά, η Άκρα Αριστερά, οι Αμερικάνοι, το κατεστημένο, οι διαφωνούντες μέσα στο κόμμα. Εκπρόσωποι του καλού ήταν, κατά περίπτωση, οι λαϊκές μάζες, το ΠΑΣΟΚ και η ηγεσία του, ο Τρίτος Κόσμος κλπ. Η υπεραπλουστευτική αυτή προσέγγιση απέκλειε κάθε αναφορά στους οικονομικούς περιορισμούς και τις υστερήσεις της χώρας, στις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές, στην επιβεβλημένη αφιέρωση πόρων στις επενδύσεις και στην ανάπτυξη. Τα πάντα έμοιαζαν δυνατά. Αν δεν πραγματοποιούνταν, έφταιγαν “άλλοι”: οι Ευρωπαίοι, οι τεχνοκράτες, οι υποστηρικτές αντιλαϊκών πολιτικών, οι δυνάμεις που δρούσαν στα παρασκήνια της πολιτικής.]

Ο Κώστας Σημίτης ανέλαβε την πρωθυπουργία μετά από την πιο παρακμιακή πολιτική περίοδο της μεταπολίτευσης (και έδωσε τη σκυτάλη σε μια νέα, αυτή τη φορά πιο επικίνδυνη κατρακύλα). Τότε η κοινωνία είχε δώσει εντολή να σηκώσουμε επιτέλους τα μανίκια και να σοβαρευτούμε. Αναρωτιέται κανείς πότε η ιστορία θα επαναλάβει αυτόν τον κύκλο… 



Άλλες παρουσιάσεις του βιβλίου:

Πάσχος Μανδραβέλης στην Καθημερινή
Σίσσυ Αλωνιστιώτου στην Καθημερινή
Αντώνης Κυριαζάνος στο Capital.gr

Το κείμενο γράφτηκε για την Athens Voice

H φωτό είναι από το βιβλίο & το εξώφυλλο από το www.openculture.com

Το post συνοδεύεται από το "September Song", του μεγάλου James Brown.

Το "Game Over" των μύθων…

“Για κάθε μια εξίσωση που βάζεις στο βιβλίο σου, υπολόγιζε να χάνεις τους μισούς αναγνώστες σου”, είχε πει κάποτε στον κορυφαίο φυσικό Stephen Hawking, ο εκδότης του.

Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου δεν έχει βέβαια εξισώσεις στο βιβλίο του “Game Over”, που δανείζεται τον τίτλο του από την περίφημη φράση του Jean-Claude Juncker για την ελληνική κρίση. Ωστόσο, παραθέτει πλήθος στοιχείων και αριθμών. Και θα περίμενε κανείς οτι ένα βιβλίο, από έναν οικονομολόγο, για τα έξι και πλέον χρόνια της ζωής μας με ύφεση και μνημόνια, θα ήταν τουλάχιστον βαρύ και μελαγχολικό, αν όχι βαρετό.

Αντιθέτως, ως πρωταγωνιστής της πιο ταραγμένης περιόδου της μεταπολιτευτικής μας ιστορίας, ο πρώην υπουργός γράφει ένα συναρπαστικό αφήγημα, που διαβάζεται νεράκι, σαν μυθιστόρημα, από την αρχή ως το τέλος. Και με γλώσσα κατανοητή και σχεδόν ποτέ κουραστική, καταγράφει τις γνωστές, αλλά και τις αθέατες πλευρές ενός θρίλερ, τις συνέπειες του οποίου εξακολουθούμε να βιώνουμε.

Αρχίζοντας από την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ το 2009, ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου καταπιάνεται με το προφανές - αυτό που παραμένει τόσο δύσκολο να αποδεχτεί μεγάλη μερίδα της ελληνικής κοινωνίας: Οτι το ελληνικό κράτος είχε υπερχρεωθεί την προηγούμενη επταετία, με ασύστολες σπατάλες. Οτι στο τέλος της περιόδου αυτής, το κράτος εισέπραττε 100 και ξόδευε 124, δημιουργώντας έλλειμμα 24 δις, μόνο μέσα σε μια χρονιά. Οτι παρότι η ελληνική κρίση ήταν “η πιο ορθόδοξη και προβλέψιμη της Ευρώπης”, αντιμετωπίστηκε με χαρακτηριστική αμεριμνησία. Οτι ο δανεισμός έγινε αδύνατος, όταν οι (απρόσωπες - και όχι “όργανα κάποιας συνωμοσίας”) αγορές έγιναν δύσπιστες οτι η χώρα θα μπορούσε ποτέ να ορθοποδήσει.

Οτι τα περιβόητα “greek statistics” και οι συνεχείς αποκαλύψεις των λαθροχειριών που είχαν γίνει ανερυθρίαστα, ανεβάζοντας κάθε φορά το έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ σε ολοένα και πιο θηριώδη νούμερα, εμπόδιζαν να κερδηθεί αυτή η απαραίτητη εμπιστοσύνη, παρά τα αλλεπάλληλα μέτρα. Και οτι οι χρόνιες παθογένειες της χώρας και ο μέχρι τότε συνεχής εκτροχιασμός της οικονομίας, το αρνητικό ισοζύγιο πληρωμών, η έλλειψη ανταγωνιστικότητας με τη διαρκή αύξηση μισθών και πρόωρων συντάξεων μετά το 2000 (“πείνας” τους αποκαλούσαν τότε οι συνδικαλιστές), η σαθρή διάρθρωση και λειτουργία του δημοσίου και του παραγωγικού τομέα, η αδυναμία επίλυσης του ασφαλιστικού και η ανισότητα στα φορολογικά βάρη, δημιουργούσαν μια επιπρόσθετη εικόνα ενός “αποτυχημένου” κράτους, που αδυνατούσε να ανήκει στη σύγχρονη ευρωπαϊκή πολιτική και οικονομική πραγματικότητα.

Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου καταγράφει όλες τις παθογένειες, που οδήγησαν στην κρίση και ακολούθως στα μνημόνια (και όχι το ανάποδο όπως επιθυμεί η λαϊκίστικη αφήγηση), καταρρίπτοντας όλους τους μύθους, που λειτούργησαν ως οπλοστάσιο της “αντιμνημονιακής φούσκας”. Τότε που, σε μια πλήρη αναστροφή της πραγματικότητας, “οι πυροσβέστες κατηγορήθηκαν ως εμπρηστές”.

Τις παθογένεις του δημόσιου διαλόγου μας, που πήρε φράσεις και τις διέστρεψε δημαγωγικά: Το “λεφτά υπάρχουν” δεν ειπώθηκε ποτέ με την έννοια που του δόθηκε αργότερα, “η πορεία του Τιτανικού” ειπώθηκε μήνες πριν ανέβουν τα spread του δανεισμού, ο διορισμός Γεωργίου (που δήθεν φούσκωσε το έλλειμμα) στην ΕΛΣΤΑΤ συνέβη μήνες μετά την υπογραφή του πρώτου μνημονίου - το γεγονός οτι η υπόθεση αυτή ακόμα ταλαιπωρεί τη νοημοσύνη μας και τη λειτουργία της δικαιοσύνης είναι ενδεικτικό για τον βαθμό κατανόησης της κρίσης από μια κοινωνία, που άγεται και φέρεται από τον λαϊκισμό.

Τις παθογένειες του πολιτικού προσωπικού και της ρητορικής του, μέσα στο ίδιο του το κόμμα (υπουργοί που έλεγαν οτι έπρεπε να είχαμε πάρει πιο έγκαιρα τα μέτρα, ενώ τότε είχαν σθεναρά αρνηθεί), με την προσπάθεια πολλών σε όλη την πυραμίδα, από το κορυφαίο στέλεχος ως τον τελευταίο συνδικαλιστή, να σαμποτάρουν μια κοινή προσπάθεια αποφυγής της καταστροφής, αρνούμενοι να υλοποιήσουν υπεσχημένες μεταρρυθμίσεις και παίζοντας παιχνίδια προσωπικής στρατηγικής. Αν και “Ιφιγένεια” του κόμματος του, ο Παπακωνσταντίνου είναι πάντως ευγενής με τους συναδέλφους του: Αποφεύγει τις προσωπικές αναφορές, στις περισσότερες περιπτώσεις, αφήνοντας μόνο μερικές σαφείς αιχμές για πρόσωπα και πράγματα.

Αλλά κυρίως, ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου καταγγέλει την ανεύθυνη στάση της τότε αντιπολίτευσης - και ειδικά της αξιωματικής, που αν και υποτίθεται οτι ήταν φιλοευρωπαϊκό κόμμα, επί Σαμαρά μεταλλάχθηκε σε έναν αντιμνημονιακό μπροστάρη, προκαλώντας τεράστια ζημιά στη χώρα και διογκώνοντας το κύμα του λαϊκισμού, με τις συνέπειες που όλοι ξέρουμε - και στο πολιτικό φάσμα. Η απαίτηση του να μπει το ΛΑΟΣ στην κυβέρνηση Παπαδήμου για λόγους μικροπολιτικής, το αψυχολόγητο και επιβλαβές κλείσιμο της ΕΡΤ, ο λαϊκίστικος ανασχηματισμός του 2014, αλλά και η προσπάθεια Σαμαρά να εμφανίσει ως μόνο δικό του επίτευγμα το πρωτογενές πλεόνασμα που πέτυχε, πατώντας πάνω στο δημοσιονομικό συμμάζεμα που είχε γίνει κατά 80% από τον Παπακωνσταντίνου, είναι μερικές ακόμα από τις αιχμές της αφήγησης.

Ο πρώην υπουργός φωτίζει βεβαίως και λιγότερο γνωστές πλευρές της κρίσης, τις αλλεπάλληλες συναντήσεις του σε όποιο ευρωπαϊκό forum υπήρχε, την αναζήτηση άμυνας της ευρωζώνης στις αγορές “πριν ανοίξει τη Δευτέρα το Τόκιο”, τις αγωνιώδεις προσπάθειες να στηθεί ένας ευρωπαϊκός μηχανισμός στήριξης από το μηδέν, τη συμφωνία της Deuville μεταξύ Merkel και Sarkozy που άλλαξε τα δεδομένα για τη δημοσιονομική πειθαρχία στην Ευρώπη, την επιμονή του Γάλλου Προέδρου για δημοψήφισμα με ερώτημα “Ναι ή όχι στο ευρώ”, τους κλυδωνισμούς και την πτώση της κυβέρνησης Παπανδρέου, με αναφορά και στον ρόλο του Ευάγγελου Βενιζέλου. Και ως τέτοιο, το βιβλίο παραμένει ένα από τα λίγα ντοκουμέντα, ώστε κάποτε να εξηγηθεί πλήρως η ιστορική διάσταση των πραγμάτων.

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών δεν μένει όμως στην καταγραφή της θητείας του. Σχολιάζει όλη τη συνέχεια της ελληνικής περιπέτειας, πρώτα ως υπουργός Περιβάλλοντος της κυβέρνησης Παπαδήμου - και στη συνέχεια έχοντας αποσυρθεί από την πολιτική. Επισημαίνει πόσο σημαντικό ήταν το PSI, αναλύει την κρίση της Κύπρου, στηλιτεύει την εγκατάλειψη πολιτικών και ασκεί σφοδρή κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, στην οποία αναγνωρίζει αρχικά σωστούς στόχους για λιγότερη λιτότητα και ελάφρυνση του χρέους.

Ακολούθως όμως, την επικρίνει οτι επέλεξε τη μετωπική σύγκρουση και βρέθηκε “με πρόγραμμα χωρίς χρήματα, αντί για χρήματα χωρίς πρόγραμμα, που επιθυμούσε”. Και με την κωλυσιεργία και την επιπολαιότητα που επέδειξε, οδήγησε τη χώρα στον τραγέλαφο του δημοψηφίσματος και του νέου επιβαρυντικού μνημονίου. Ο Παπακωνσταντίνου καταλογίζει ερασιτεχνισμό σε όσους προσπαθούσαν να προβάλουν ως εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης άλλες δυνάμεις πλην της Ευρώπης και επισημαίνει οτι το οικονομικό επιτελείο είχε πλήρη γνώση για το επακόλουθο κλείσιμο των τραπεζών, με τους χειρισμούς που έκανε. Παραλλήλως, επισημαίνει πόσο επιζήμια ήταν η ρητορική της διχόνοιας, που ακολούθησε το κόμμα της αριστεράς, για να ανέλθει και να διατηρηθεί στην εξουσία.

Επίσης, υπεραμύνεται των δικών του χειρισμών, θυμίζοντας οτι η χώρα δεν ήταν “πειραματόζωο”, αλλά έλαβε τη μεγαλύτερη δανειακή βοήθεια στην ευρωπαϊκή ιστορία και απέκτησε για πρώτη φορά έναν σοβαρό “οδικό χάρτη” για τον εκσυγχρονισμό της, οτι η δημιουργία ευρωπαϊκών μηχανισμών στήριξης σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα ήταν πρωτόγνωρη στα χρονικά και επισημαίνει οτι αν οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ για τους περιβόητους “πολλαπλασιαστές” ήταν πιο κοντά στην πραγματικότητα, τα πράγματα θα ήταν χειρότερα για την Ελλάδα. “Η αναπτυξη πάντως δεν θα γυρίσει απλώς με λιγότερη λιτότητα”, καταλήγει ο συγγραφέας.

Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου αναφέρεται βεβαίως και στην προσωπική ποινική του περιπέτεια, ως “αποδιοπομπαίος τράγος” όλου του πολιτικού συστήματος - ο “άνθρωπος που έφερε τα μνημόνια στη χώρα”. Η άκρως αμφιλεγόμενη διαδικασία παραπομπής του για τα ονόματα των συγγενών του που δεν βρέθηκαν σε ένα μεταγενέστερο στικάκι, η αθωωτική γι αυτόν ψήφος τόσο του εισηγητή της υπόθεσης, όσο και του Προέδρου του Ειδικού Δικαστηρίου, αλλά και η πολιτική διάσταση της καταδίκης του με την ελάχιστη δυνατή ποινή, μόνο για ένα πλημμέλημα, κάνουν κάθε καλοπροαίρετο παρατηρητή να διατηρεί τεράστιες επιφυλάξεις για την ποιότητα της πολιτικο-δικαστικής μας ζωής.

Όταν έγινε για πρώτη φορά εκπρόσωπος τύπου του ΠΑΣΟΚ, ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου δημιούργησε την εντύπωση οτι είχε μια φυσική ικανότητα, που τόσο λείπει από το δημόσιο βίο μας: Δεν μιλούσε με την ξύλινη γλώσσα των πολιτικών. Τώρα δείχνει οτι αυτό το ταλέντο του συγκροτημένου και ουσιαστικού λόγου είναι το ίδιο ισχυρό και στο γραπτό κείμενο. Το “Game Over”, γραμμένο τόσο στα αγγλικά, όσο και στα ελληνικά, είναι σίγουρα μια γοητευτική όσο και χρήσιμη μαρτυρία για τη μελέτη της μεταπολιτευτικής μας ιστορίας - και της μεγαλύτερης ίσως κρίσης που πέρασε η Ενωμένη Ευρώπη.

Γράφει ο Παπακωνσταντίνου τη δική του, υποκειμενική ματιά για τα γεγονότα και την ερμηνεία τους; Προφανώς. Αποκρύπτει ενδεχομένως τα δυσάρεστα για αυτόν, καλύπτοντας τις αδυναμίες και τα λάθη του; Ίσως. Η αφήγηση του πάντως, ρευστή και διάφανη, τον δικαιώνει. Και 4 μήνες τώρα που έχει κυκλοφορήσει το βιβλίο, αλλά και όλα τα προηγούμενα χρόνια, δεν έχει παρουσιαστεί κάποια στέρεη επιχειρηματολογία, που να ανατρέπει τη δική του. Θα ήταν ενδιαφέρον να δούμε, αν υπάρξουν ποτέ σοβαρά διατυπωμένες απαντήσεις. Η σιωπή και το αδιάφορο σφύριγμα των επικριτών του δεν προοιωνίζεται κάτι τέτοιο.

Το κείμενο γράφτηκε για την Athens Voice

H φωτό είναι από το www.eirinika.gr & το εξώφυλλο από το www.americansongwriter.com

Το post συνοδεύεται από το "Love & Hate", από το τελευταίο άλμπουμ του Βρετανού Michael Kiwanuka.

Και βεβαίως "δεν σας θέλουν"...

"Μας βλέπουν και δεν μας θέλουν" είπε ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, αναφερόμενος σε ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας που αποστρέφεται τους ορθόδοξους ιερείς, στη χώρα μας. Κάνοντας σκληρή αυτοκριτική, ο μοναδικός μη κουτοπόνηρος προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας που θυμάται όποιος μεγάλωσε στη μεταπολίτευση, ο Ιερώνυμος θέτει επιτέλους το θέμα που θα έπρεπε πρωτίστως να απασχολεί τους ιεράρχες. Και μαζί με τον Αναστάσιο της Αλβανίας κάνει ό,τι μπορεί για να ανατρέψει τις αλγεινές εντυπώσεις που δημιουργούν οι εκπρόσωποι της εκκλησίας αυτής, τις τελευταίες δεκαετίες, με κύριο εκφραστή βεβαίως τον πρωτοπόρο του πολιτικαντισμού Χριστόδουλο.

Και βεβαίως λοιπόν δεν σας θέλουν Μακαριώτατε, παρά το γεγονός οτι εσείς προσωπικά καταβάλετε φιλότιμες προσπάθειες όχι μόνο να ακούσετε την κοινωνία (ακόμα και αυτή που βρίσκεται απέναντι σας), αλλά και να διορθώσετε τα κακώς κείμενα ενός οργανισμού που μοιάζει να διέπεται από φιλαυτία, εξουσιολαγνεία, αλαζονεία, διαφθορά και κυρίως υποκρισία και χαμηλό πνευματικό επίπεδο. Και οι λόγοι “που δεν σας θέλουν” (όχι εσάς τον ίδιο, γενικώς) είναι πολλοί:

Αρνείστε μεθοδικά και συστηματικά να εκσυγχρονιστείτε και να πάρετε τη θέση που αρμόζει σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό, φιλελεύθερο κράτος. Αντιθέτως επιμένετε κρυπτόμενοι πίσω από ένα (ξεπερασμένο από την εποχή) Σύνταγμα, να επιβάλετε την παρουσία σας ως “επικρατούσα” θρησκεία και εκκλησία. Με κάθε ευκαιρία, ιεράρχες παρεμβαίνουν στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική, εκφράζουν απαράδεκτα συντηρητικές ως και “ψεκασμένες” απόψεις για πολλά κοινωνικά θέματα, από την ομοφυλοφιλία και τον πολιτικό γάμο (για να μην χάσετε τη “μπίζνα” σας) ως την καύση των νεκρών, αδιαφορούν τριτοκοσμικά για διεθνείς συμβάσεις και δικαιώματα - και προκαλούν, κλείνοντας το μάτι σε ένα καθυστερημένο πολιτικά ακροατήριο. Υιοθετείτε, με κάθε ευκαιρία (και μιλώ γενικά και συνολικά) κάθε είδους κουτοπονηριά, εθνικισμό και λαϊκισμό υπάρχει στην πολιτική αγορά. Κάποιοι μάλιστα από τους συναδέλφους σας έφτασαν να κλείσουν το μάτι ή να υποστηρίξουν, ανερυθρίαστα τη Χρυσή Αυγή. Και αντί να προκαλέσετε την έκπτωση τους με συνοπτικές διαδικασίες, τους ανέχεστε. Εκκλησία που φλερτάρει με τους ναζί δεν επιτρέπεται, έχει αυτοακυρωθεί.

Εμφανίζεστε λοιπόν μισαλλόδοξοι προς ό,τι απειλεί τη στενόμυαλη οπτική του συμφέροντος σας. Ακόμα κι όταν η “αλληλεγγύη των θρησκειών” (η αύξηση της “πελατείας” μιας θρησκείας μάλλον ευνοεί και τη διπλανή) επιτάσσει το να βρεθείτε στην πρωτοπορία της δημιουργίας ναών για άλλες θρησκείες. Δεν ξέρετε ούτε να προσεταιριστείτε αυτούς που δεν σας επιθυμούν, αλλά ως βασικό συστατικό της σκέψης τους έχουν τον σεβασμό στην ελεύθερη φιλοσοφική ή θρησκευτική επιλογή του άλλου.

Εσείς οι ορθόδοξοι ιερείς λοιπόν, αντί να παραμείνετε σεμνά στο πλάι (ως πνευματικοί εκφραστές της ταπεινότητας) και να επιχειρήσετε με φρέσκους και χαριτωμένους τρόπους να προσελκύσετε το ακροατήριο σας (δικαίωμα σας, εφόσον δεν ενοχλείτε τους άλλους), προσπαθείτε με κάθε τρόπο να θυμίσετε οτι είστε ο “πυλώνας του έθνους” - κι ότι η θέση σας στην πολιτεία είναι “θεσμική” και απαραβίαστη. Ξέρετε πολύ καλά οτι η ουσιαστική ανταπόκριση στο μήνυμα σας είναι ελάχιστη στις παραγωγικές ηλικίες (και όπως ομολογείτε, οι περισσότεροι πάνε στην εκκλησία το Πάσχα για λόγους “φολκλόρ”), αλλά βαυκαλίζεστε οτι είστε οι επίσημοι πνευματικοί καθοδηγητές μιας κοινωνίας, που (ως δυτική) σας έχει ξεπεράσει προ πολλού.

Ωστόσο, όσο περισσότερο χάνετε το έρεισμα σας, τόσο επιμένετε να βαράτε τις καμπάνες ολοένα και πιο δυνατά, μπας και κάποιος που δεν το είχε σκοπό, να μπει αιφνιδίως μέσα στην εκκλησία (δεν φτάνει που έχουμε τόσους πολλούς κακόγουστους ναούς, πρέπει και να κάνουν αισθητή την παρουσία τους - παρά τις προσωπικές σας συστάσεις Μακαριώτατε, η οργάνωση σας σας γράφει εις τα παλαιότερα των υποδημάτων της). Και δεν το κάνετε μόνο στα χωριά όπου εύλογα υπάρχουν άλλες συνήθειες, αλλά και στις πυκνοκατοικημένες πόλεις. Και δεν σας φτάνει οτι ξυπνάτε όλον τον κόσμο πρωί-πρωί την Κυριακή και σε κάθε γιορτή, αλλά βάζετε ολοένα και περισσότερα μεγάφωνα, για να ακούει ακόμα πιο δυνατά το ταλαιπωρημένο ποίμνιο τις φάλτσες (συνήθως) λειτουργίες σας. Αν βέβαια αυτό το κάνει αργότερα ο ιμάμης από τον απέναντι μιναρέ, θα εξεγερθείτε (και δικαίως) για την ενόχληση και την προσπάθεια επιβολής της ηχορύπανσης του.

Επιπλέον, έχετε χάσει απολύτως στο γήπεδο της πνευματικότητας. Ο μέσος παπάς, μοναχός ή και ιεράρχης δεν εκπέμπει κανενός είδους ταπεινότητα, εσωτερικότητα και πνευματική γαλήνη. Συνήθως βλέπουμε ανθρώπους που τρέχουν να διεκπεραιώσουν (ρουσφετολογικώς) τις “δουλίτσες” τους, να επιδοθούν σε ίντριγκες και “επενδύσεις”, να μιλήσουν φωναχτά στο κινητό ελάχιστα δευτερόλεπτα αφού (υποτίθεται οτι) έφεραν σε πέρας ένα “μυστήριο”, που σπεύδουν κακότροπα να κάνουν παρατηρήσεις για “ησυχία στο εκκλησίασμα”, που δεν έχουν να πουν τίποτα βαθύτερο και φιλοσοφημένο, από κοινοτοπίες, που παπαγαλίζονται θρησκόληπτα. Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, δεν ενοχλεί το “τσαγανό” στον ιερέα, ούτε η ενασχόληση με τη σύγχρονη τεχνολογία, αλλά η υλιστική υποκρισία και η απουσία συναισθηματικής καλλιέργειας και βάθους. Μια θεραπεύτρια σιάτσου ή μια δασκάλα γιόγκα έχει περισσότερη μυστικιστική ωριμότητα, από αυτούς που έχετε “εκπαιδεύσει” για να παρηγορούν ψυχικά και να “καθοδηγούν” πνευματικά την κοινωνία...

Κι ερχόμαστε στο πιο ουσιαστικό: Την άρνηση σας να αποδεσμευτείτε από την κρατική εξάρτηση και τη διαφθορά. Ο ελληνικός λαός ξέρει πολύ καλά, ακόμα και όσοι πιστεύουν στην ορθοδοξία, οτι είστε μια ειδική κατηγορία χιλιάδων κρατικών υπαλλήλων, που επιλέγεται χωρίς κανένα ποιοτικό ή αξιοκρατικό κριτήριο (παρά μόνο την αυθαιρεσία του “ανωτέρου”), μισθοδοτείται με ασφάλεια εφ’ όρου ζωής - και ακόμα και τώρα που το κράτος χρεοκόπησε, δεν κινδυνεύει από κανενός είδους απόλυση, διαθεσιμότητα ή κινητικότητα. Είστε στο απυρόβλητο, παρά το γεγονός οτι πρωταγωνιστείτε στη φοροδιαφυγή - την οποία κατ’ ευφημισμό έχετε ονομάσει “τυχερά”, ενώ πρόκειται περί ανελέητης ταρίφας, χωρίς απόδειξη. Τώρα βέβαια που ο κόσμος έχει στριμωχτεί οικονομικά, "στριμωχτήκατε" κι εσείς. Η κοινωνία όμως δεν συγχωρεί οτι αρνείστε συστηματικά να υπακούσετε στους κανόνες, όπως όλοι οι άλλοι.

Σε κάθε προηγμένη και δημοκρατική πολιτεία, εξασφαλίζεται στις διάφορες εκκλησίες το περιβάλλον, για την απρόσκοπτη και ανεξάρτητη λειτουργία τους. Τίθεται όμως αυστηρό πλαίσιο ελέγχων, με κάθε οργανισμό να βασίζεται στις δυνάμεις του, στις συνδρομές των πιστών και στην περιουσία του. Εδώ, είμαστε ακόμα στο μεσαίωνα να αποδίδονται τιμές αρχηγού κράτους, με ναυλωμένα από το κράτος αεροπλάνα, για σύμβολα της πίστης σας. Ακόμα και τα κόμματα της (συντηρητικής μας) αριστεράς αποδέχονται τον παρασιτικό κρατισμό σας, “διότι επιτελείτε έργο” - αντί να σταθούν απέναντι σας, όπως θα όφειλαν, αν ψηφοθηρικά δεν είχαν τον φόβο να μη χάσουν το κοινό με σας ακροατήριο. Αυτό όμως δεν σας δίνει συγχωροχάρτι, για να μην αναλάβετε πρωτοβουλίες για την εξυγίανση σας και να επιτελείτε το (πράγματι σημαντικό σε κάποιες περιπτώσεις) κοινωνικό σας έργο με απόλυτη διαφάνεια.

Στο παρελθόν, ο οργανισμός που αξιοποιούσε την εκκλησιαστική σας περιουσία έχει κάνει θαύματα. Στο περιβάλλον της κρίσης βέβαια, θα δυσκολευτείτε. Αλλά είναι η ευκαιρία σας να τολμήσετε τον διαχωρισμό σας από το κράτος (τότε θα σας θέλουν όλοι) - και να κόψετε τον ομφάλιο λώρο, με όσα σας συνδέουν με το χειρότερο παρελθόν μας, αλλά και με όλες τις αιτίες που οδήγησαν τη χώρα σε πνευματική, πολιτική και οικονομική χρεοκοπία. Είστε κι εσείς οι ιερείς μέρος του προβλήματος. Μπορείτε να γίνετε και μέρος της λύσης;

Το κείμενο γράφτηκε για την Athens Voice

H φωτό είναι από το www.telegraph.co.uk και το εξώφυλλο από το www.music.ratsofnym.com

To post συνοδεύεται από το "Duel at Diablo" του Neal Hefti, στη διασκευή του Αμερικανού Nym

Έγκαιρη προσέλευση...

“Η προσπάθεια της κυβέρνησης και του ελληνικού λαού είναι μεγάλη”, είπε σήμερα ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Διαφωνώ. Κι αν είναι μεγάλη, είναι σε επίπεδο αντιμετώπισης της οικονομικής στενότητας που έχει επιβληθεί. Αμυντικά - και πάντως όχι σε επίπεδο καταπολέμησης των αιτίων που οδήγησαν στο χρέος και στην κρίση.


Μπορεί να αφορά ένα μέρος της κοινωνίας μας, το ρεπορτάζ όμως από τις Βρυξέλλες, για τις διαπιστώσεις της τρόικας, είναι απολύτως απογοητευτικό: Οι εφοριακοί, οι τελωνειακοί και οι πλειονότητα (;) των δημοσίων υπαλλήλων, αντί να εντείνουν, έχουν εγκαταλείψει την προσπάθεια, “γιατί δεν πληρώνονται”. Τα κάθε είδους (τοπικά και μη) συμφέροντα εξακολουθούν (φυσικά) να πιέζουν, ώστε να επιβαρυνθεί το κοινωνικό σύνολο. Η διαφθορά ζει και βασιλεύει, όπως και η ατιμωρησία. Η προσπάθεια εξορθολογισμού βαλτώνει. Θα ήταν αφύσικο άλλωστε να προχωρούσε και γρήγορα. Αλλά όχι οτι “προσπαθούμε και πολύ”...

Το αντιλαμβάνεται κανείς και από την καθημερινότητα, χωρίς στοιχεία από την κεντρική διοίκηση. Αντί να ενταθεί η προσπάθεια για μείωση της φοροαποφυγής, οι τιμές δίνονται πια - ανερυθρίαστα - ως ένα ποσόν "συν ΦΠΑ". Λες και μιλάμε για χονδρική πώληση ή λες και υπάρχει νομίμως η δυνατότητα να μην κοπεί απόδειξη. "Πάντα έτσι ήταν στην παροχή υπηρεσιών", απαντούν οι πιο θρασείς. Περιμένω να δω πότε, μπαίνοντας σε κατάστημα λιανικής, θα εισπράξουμε την απάντηση "το μπλουζάκι στοιχίζει είκοσι ευρώ συν ΦΠΑ"...

Ταυτόχρονα, μια ανυπόφορη και επιζήμια πόλωση εξαπλώνεται, μέσω κυρίως του ίντερνετ, καθιστώντας ως κυρίαρχο ζήτημα την οπαδοποίηση με ή απέναντι από το μνημόνιο, αφαιρώντας την πιθανότητα του ψύχραιμου επικριτή χειρισμών, που ταυτόχρονα αναγνωρίζει τα αδιέξοδα, που μας οδήγησαν ως τον αναγκαστικό δανεισμό.

Η γλώσσα του αφελούς κυνισμού ή της γενικευτικής απαξίωσης προκαλεί ατέρμονες συζητήσεις και καταλήγει σε έναν ταλιμπανισμό, με απειλές και εξιδανίκευση της τρομοκράτησης. Πράγματι, τα ΜΜΕ στην Ελλάδα έχουν σε πλείστες όσες περιπτώσεις έναν κατάπτυστο ή στρατευμένο ρόλο, σε συνδυασμό με πλήρη περιφρόνηση στη δεοντολογία. Καθρέφτης όμως του δημόσιου διαλόγου δεν είναι μόνο ο πομπός, είναι και ο δέκτης. Κι αν λοιδωρήθηκαν συλλήβδην και αθρόως στα παράθυρα φαινόμενα ενός σαθρού συνδικαλισμού, είναι και γιατί επί χρόνια ανεχόμασταν ανερυθρίαστα την κουτοπονηριά δεκάδων επιδομάτων “έγκαιρης προσέλευσης”...

Πρόσφατα, σε μια συνάντηση της ομάδας “Πέστο, ντε!” παρουσίασα τη δική μου προσωπική εκδοχή για την κλιμάκωση της κρίσης στην Ελλάδα - και τον μανιχαϊσμό του δημόσιου διαλόγου που τη συνοδεύει. “Δεν πιστεύετε οτι το να φοβούνται οι πολιτικοί να κυκλοφορήσουν στο δρόμο είναι προτιμότερο, από το να αισθάνονται αχαλίνωτοι και ανεξέλεγκτοι;” με ρώτησε ένας εκ των παρισταμένων. Απάντησα πώς όχι, δεν πιστεύω οτι αυτό θα βοηθήσει - είναι απλώς ένα ξέσπασμα, που μας πάει πίσω. Κι αυτό γιατί, απλώς θα αποθαρρύνει ακόμα περισσότερο τους (απαραίτητους) υγιέστερους νέους πολιτικούς να μπουν στην ήδη ανεπιθύμητη από τους άξιους αρένα. Και η γενίκευση, η άρνηση να διαχωρίσουμε την ήρα από το στάρι, θα βοηθήσει στην αθώωση όλων - και τη διαιώνιση της κατάστασης.

Αν η ελληνική κοινωνία θέλει πραγματικά να προσπαθήσει, θα πρέπει πρώτα από όλα ο καθένας να κάνει όσο καλύτερα μπορεί τη δουλειά του, κόντρα σε οποιεσδήποτε αντιξοότητες. Κι αν θέλει πραγματικά να αναιρέσει την προσπάθεια της πολιτικομιντιακής μας αθλιότητας να προστατεύσει τον εαυτό της και να μείνει ατιμώρητη, δεν έχει παρά να αναλάβει δράση: Να εξοβελίσει από τα ψηφοδέλτια, οποιονδήποτε λαϊκιστή εκπρόσωπο της φαυλότητας ή της δημαγωγικής ακινησίας, που μας έφερε ως εδώ - συμμετέχοντας φυσικά με κάθε τρόπο στα κοινά και αναδεικνύοντας άμεσα νέες αξιόλογες μονάδες, στο παράδειγμα των δημάρχων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Να στείλει ανεπιστρεπτί όλους τους Ψωμιάδηδες και τους εκπρόσωπους της πρόκλησης σπίτι τους και να αρνηθεί τη νομιμοποίηση οποιασδήποτε διαμαρτυρίας από όσους ψήφισαν τους πλέον επικίνδυνους δημαγωγούς. Να απομακρύνει, δια της κατακραυγής και της επιλογής των ποιοτικότερων προγραμμάτων ή φύλλων, όλους τους απαράδεκτους που τώρα βρίζει - γιατί η αποχή μόνο την κατρακύλα ευνοεί. Και να στείλει ένα μήνυμα, όχι κατά του “συστήματος”, αλλά κατά αυτών από την πολιτική, καλλιτεχνική, αθλητική και μιντιακή σκηνή, που επί δεκαετίες (και μετ’ επιτάσεως τα τελευταία χρόνια) ρεζίλεψαν κάθε έννοια σοβαρότητας, αξιοκρατίας και στοιχειώδους αισθητικής.


Σχετικά ποστ: Μια χώρα που δεν θέλει...
Η αφέλεια της οργής










H φωτό είναι από το www.solbridge.ac.kr και το εξώφυλλο από το www.rockandpop80s.com

Το post συνοδεύεται από το "You Get What You Give" των Αμερικανών New Radicals.

Δημόσια συζήτηση για το Ιστορικό Κέντρο

Η Κίνηση Συλλόγων και Ενεργών Πολιτών για τη Διάσωση του


Ιστορικού Κέντρου προσκαλεί τους υποψήφιους Δημάρχους Αθηναίων, σε μια συγκέντρωση-συζήτηση για τα φλέγοντα ζητήματα του Ιστορικού Κέντρου, στο ξενοδοχείο Dorian Inn, Πειραιώς 17, την Τετάρτη 27 Οκτωβρίου, στις 5.30μμ.

Θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Προκόπης Δούκας.

Θα ακολουθήσουν ερωτήσεις από το κοινό.




Κίνηση Συλλόγων και Ενεργών Πολιτών για τη Διάσωση του Ιστορικού Κέντρου

Πλ. Θεάτρου 24, τηλ. 210-3258710

www.istorikoghetto.wordpress.com, istorikoghetto@gmail.com








H φωτό είναι της Καρολίνας Κλωναρίδου και το εξώφυλλο από το www.amazon.com

To post συνοδεύεται από το "Inner City Blues" του πιο πολιτικοποιημένου αναμορφωτή της soul Marvin Gaye, από το πιο οικολογικό άλμπουμ όλων των εποχών.

H δημοσιογραφία και η συντεχνιακή λογική

Για τη διαπόμπευση τους από την κυβέρνηση και τα ΜΜΕ, έκριναν σωστό να διαμαρτυρηθούν οι εκπρόσωποι 7 επαγγελματικών ομάδων (δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, γιατροί, φαρμακοποιοί, οδοντίατροι, μηχανικοί και Οικονομικό Επιμελητήριο), διοργανώνοντας συνέντευξη τύπου. Ενδεχομένως, αυτά που είπαν για την ανάγκη σοβαρών τομών στη λειτουργία του κράτους και των μέσων και τα οποία θα οδηγήσουν σε εξυγίανση, να ευσταθούν πλήρως. Δεν ξέρω αν πραγματικά η αγωνία τους είναι αυτή ή η απελευθέρωση (και η παρεπόμενη όξυνση του ανταγωνισμού) που επαπειλείται, για κάποια από από αυτά, όπως ισχυρίζεται ο Πάσχος Μανδραβέλης. Αυτό όμως που δεν διεφάνη είναι η αυτοκριτική, για τη συμβολή των κλάδων αυτών στον εκτροχιασμό της χώρας.

Για παράδειγμα, δεν ακούστηκε τίποτα από πλευράς γιατρών για τη διάχυτη παραοικονομία του φακελακίου και τη διαφθορά των “προσφορών” πάσης φύσεως από τις φαρμακευτικές και άλλες εταιρείες, που έχει καταστήσει την υγεία καρκινοπαθή οργανισμό - και ομολογείται ανερυθρίαστα, αλλά μόνον ανωνύμως. Δεν ακούστηκε τίποτα από την πλευρά των μηχανικών, για την ευθύνη τους και τη συμμετοχή τους στο πανελλήνιο οικιστικό έγκλημα (από αισθητικής, οικολογικής και φορολογικής πλευράς) και στο όργιο της διαφθοράς στις πολεδομίες, με τις γνωστές μαφίες που “κατασκευάζουν” βίλες των χιλίων τετραγωνικών, με άδειες ναοδομίας - και λογαριασμούς εκατομμυρίων για υπαλλήλους και διευθυντές. Ή για το αίσχος των “μεγαλοδικηγόρων” που πρωταγωνιστούν σε παραδικαστικά κυκλώματα, εγγυώμενοι την ατιμωρησία, με ταρίφες εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.


Και για να μη θεωρηθεί οτι επιτίθεμαι σε επαγγέλματα, τις ιδιαιτερότητες των οποίων δεν γνωρίζω τόσο καλά, ας δούμε επιτέλους την ευθύνη των δημοσιογράφων σε αυτή την έκπτωση, στην οποία οδηγήσαμε το πιο δημοκρατικό πολίτευμα που είχε ποτέ το σύγχρονο νεοελληνικό κράτος. Είναι βέβαιο οτι θα βρούμε προπατορικά αμαρτήματα και διαρκή εγκλήματα, που θα οδηγήσουν τους πολίτες “να μας πάρουν με τις πέτρες”, αμέσως μετά ή και ταυτόχρονα με τους πολιτικούς. Δεν έχουμε κάνει όμως τόσα χρόνια τίποτε γι αυτά, λειτουργώντας στενά συντεχνιακά - και θεωρώντας και εμείς οτι οι επαγγελματικές ενώσεις υπάρχουν μόνο για να διεκδικούν και όχι για λειτουργούν προληπτικά και εξυγιαντικά στα φαινόμενα σήψης, που παρουσιάζονται σε κάθε κλάδο.

Στα συνδικαλιστικά μας λοιπόν: Πώς να εξηγήσει κανείς την - κατ’ επανάληψιν - ψήφο σε πάσης φύσεως φαιδρά πρόσωπα; Πώς να δικαιολογήσει την - υπό τον γνώμονα φτηνών κομματικών και προσωπικών επιδιώξεων - λειτουργία πολλών παρατάξεων μας; Πώς να ομολογήσει ευθαρσώς στην κοινωνία το “μαύρο μας το χάλι”, με την ΕΣΗΕΑ να παραμένει ανενενεργή επί ένα χρόνο (!), χωρίς προεδρείο, γιατί οι παρατάξεις (ως ζηλώσασες την δόξαν της ΕΦΕΕ) δεν μπορούν να συμφωνήσουν;

Τα θανάσιμα αμαρτήματα στο επάγγελμα είναι πολλά και γνωστά - και δεν είναι μόνο τα επτά που περιγράφει ο Σταύρος Θεοδωράκης: Το επάγγελμα τραβάει σαν μαγνήτης, όποιον ατάλαντο και άξεστο θέλει άκοπα να παραγοντίσει και να αποκτήσει εξουσία, χρήμα, προβολή - χωρίς κανένα απολύτως κριτήριο. Χαρακτηρίζεται από ανεπαρκέστατη τεκμηρίωση και τήρηση δεοντολογίας, ελαφρότητα και "χαβαλέ", συμπόρευση με τις πιο συντηρητικές και κομφορμιστικές απόψεις της κοινωνίας, απίστευτη ελαστικότητα στα ασυμβίβαστα (να θυμίσω οτι μόλις πριν από λίγο καιρό, υπουργός αρμόδιος για τον Τύπο αμειβόταν οικογενειακά από τα τερατώδη συμβόλαια που εξασφάλιζε η εξουσία του στη σύζυγο του), συμμετοχή σε πάσης φύσεως εκβιασμούς και εκδοτικά παιχνίδια, που τον τελευταίο καιρό έχουν μολύνει και τη μπλογκόσφαιρα, με τον κάθε αποτυχημένο ή εντολοδόχο να δημιουργεί “παραδημοσιογραφικά”, αποκαλυπτικά δήθεν μπλογκ (πίσω από το θετικό πρόσημο των οποίων κρύβονται συμπλεγματικές, το λιγότερο, επιδιώξεις). Και σα να μην έφταναν όλα αυτά, κάθε τόσο η πιάτσα βοά για “πληρωμένα παπαγαλάκια” - τώρα που μιλάμε, αναζητείται η λίστα με 40 (;) δημοσιογράφους που αμείβονταν από τη Siemens.

Οι επιπτώσεις στο επίπεδο της πολιτικής ζωής και του δημοσίου διαλόγου είναι προφανείς: Καμία κοινή γνώμη δεν μπορεί να σχηματίσει άποψη για τα πράγματα, όταν εθίζεται στα μέχρις “χρυσού βατόμουρου” θεατρικά σόου των τηλεπαραθύρων ή αντιμετωπίζει κατευθυνόμενα δημοσιεύματα και αναλύσεις ύποπτης απλοϊκότητας του τύπου “η αστυνομία πρέπει να τους κοιτάει ή να τους δέρνει;” Ούτε η κοινωνία μπορεί να αποφύγει την έκπληκτη και αδαή ματιά στην παγκόσμια πραγματικότητα, όταν έχει εθιστεί σε μια διαρκή ομφαλοσκόπηση στα ασήμαντα. Η απαξίωση της πολιτικής και η επικίνδυνη (ακροδεξιά στην ουσία - “όλοι ίδιοι είναι”) μπερλουσκονοποίηση είναι η χειρότερη συνταγή, για μια δημοκρατία που προσπαθεί να βρει τον βηματισμό της, ιδιάιτερα σε περιόδους κρίσης.

Μια μικρή γνώση των πραγμάτων δείχνει οτι το πρόβλημα έχει τις ρίζες του (και) στο επίπεδο των ιδιοκτητών των ΜΜΕ και στις “διαπλεκόμενες” επιδιώξεις τους - πολλά “περιθωριακά” (ή μη) και επαρχιακά έντυπα υπάρχουν, ως γνωστόν άλλωστε, απλώς και μόνο για να πλουτίζουν οι ιδιοκτήτες τους από τον εκβιασμό οικονομικών παραγόντων και πολιτικών (υπήρξε και εκδότης που μπήκε στη φυλακή γι αυτό, ενώ πολλοί άλλοι όχι). Διαπλεκόμενοι (από την αντίστροφη πλευρά) είναι και πολιτικοί, που (εκτός από την ένοχη ατολμία του εκβιαζόμενου "πελάτη" να επιβάλουν κανόνες και να αδειοδοτήσουν τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ, δίνοντας έτσι ελεύθερο το γήπεδο στη διαπλοκή) επιδιώκουν διασυνδέσεις και παρεμβαίνουν, όποτε έχουν την εξουσία, υπέρ των εκλεκτών τους. Όλοι αυτοί επιλέγουν τα στελέχη “κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν”, πετούν την αξιοκρατία από το παράθυρο και αναπαράγουν αμόρφωτους διευθυντές και προϊσταμένους, που γεμίζουν την οθόνη ή το πρωτοσέλιδο με “κιτρινιές” και αντιδρούν με το βλέμμα της αγελάδας που κοιτάει τα τρένα, όταν συντάκτης τους ανακοινώνει το θάνατο κάποιας μεγάλης μορφής του πολιτισμού που δεν γνωρίζουν, καθώς οι γνώσεις τους φτάνουν μέχρι τη Βουγιουκλάκη και τη Βανδή. “Και ποιός είναι ο Henry Mancini;” είχε αναφωνήσει κάποτε, ένας από τους μακροβιότερους διευθυντές ειδήσεων...

Κι όμως, υπάρχουν εκατοντάδες (αν όχι χιλιάδες) δημοσιογράφοι μορφωμένοι, χαμηλού προφίλ και υψηλού ήθους που εργάζονται σε εφημερίδες, site (τα οποία ακόμα δεν αναγνωρίζει η Ένωση μας!) και ραδιοτηλεοπτικά μέσα. Ναι, σαφώς κανείς δεν ζητάει από ένα επαγγελματικό σωματείο να υποκαταστήσει τις κρατικές υπηρεσίες ή να γίνει "αστυνομία", αλλά τι πρωτοβουλίες πήρε τόσα χρόνια, για να τους προστατεύσει; Πότε έθεσε κριτήρια, ώστε αυτός που εργάζεται ως δημοσιογράφος να είναι πράγματι τέτοιος; Να έχει ένα μίνιμουμ γνώσεων, να μπορεί να χειρίζεται καλά την ελληνική γλώσσα και στοιχειωδώς κάποιες άλλες, ώστε να έχει αίσθηση του κόσμου - και όχι τον εσωστρεφή επαρχιωτισμό, που διακρίνει ένα μεγάλο μέρος των μέσων μας; Να έχει τουλάχιστον ένα πτυχίο ανώτατης εκπαίδευσης ή έστω κάποιου ΙΕΚ δημοσιογραφίας (αν και είναι ανεπαρκέστατο);

Πότε μελέτησε την πιθανότητα να μην εγγράφεται στο σωματείο ο δημοσιογράφος που ταλαιπωρείται επί χρόνια με μπλοκάκι, ώσπου να μπορεί να ενταχθεί στη νόμιμη ασφάλιση, αλλά να ακολουθείται (με εισήγηση νομοθετικής ρύθμισης από δω και πέρα) η αντίστροφη πορεία - πρώτα να εγγράφεται στο σωματείο με αυστηρά κριτήρια και εξετάσεις και μετά (και μόνον έτσι) να μπορεί να δουλέψει ως δημοσιογράφος; Πότε ανέλαβε δράση για να σταματήσει την ανέλιξη κομματικών εγκάθετων ή “ταλαντούχων φελλών”, που έχουν ως προσόν μόνο την εμφάνιση, τη μπουρδολογία ή την ικανότητα “δημοσίων σχέσεων” και επιθυμούν να ηγούνται δημοσιογραφικών τομέων, χωρίς να μπορούν να πάρουν ούτε μια συνέντευξη στα αγγλικά; Πότε έκανε κάτι για να μη νομιμοποιούνται με βραβεύσεις (!) ή και δημόσιες θέσεις - δήθεν για το αποκαλυπτικό τους ρεπορτάζ και τη μοναδική τους προσφορά - δημοσιογράφοι “προσβλητικοί” για την κοινή λογική και την αισθητική μας; Οι (σπάνιες) διαγραφές δεν τρομάζουν αυτούς που βγάζουν το παντεσπάνι τους, εις βάρος της ποιότητας της ενημέρωσης ενός ολόκληρου λαού...

Η απορία εύλογη: Θα σταματήσουν άραγε κάποια μέσα να είναι χαμηλού επιπέδου ή ταπεινών επιδιώξεων ή θα εξασφαλιστεί το "κρυστάλλινο ήθος", αν βελτιωθεί η ποιότητα στο δημοσιογραφικό κλάδο; Αναμφισβήτητα όχι, τα ταμπλόϊντ και τα συμφέροντα υπάρχουν παντού στον κόσμο. Σε ένα περιβάλλον όμως που θα έχει υψηλότερες επιδόσεις μόρφωσης, ποιοτικές προδιαγραφές και κριτήρια ελέγχου, η αυθαιρεσία, η προχειρότητα και η διαφθορά θα είναι δυσκολότερη.

“Προβεβλημένος δημοσιογράφος ίσον αξιόλογος”: Αυτό θα έπρεπε να είναι ο κανόνας, αλλά δυστυχώς αποτελεί την εξαίρεση. Κάτι επιτέλους πρέπει να κάνουμε για να αλλάξει αυτό. Το ίδιο ισχύει και για τους συνδικαλιστικούς εκπροσώπους - και τις επιδιώξεις τους. Κι αν αυτό το δεύτερο είναι υπόθεση της ψήφου μας, ημών των δημοσιογράφων, που πρέπει να αναδείξουμε άμεσα και καταλυτικά ένα εντελώς διαφορετικό και καινούργιο δυναμικό αξιόλογων “ταγών” του κλάδου, το πρώτο είναι στα χέρια των πολιτών.

Γιατί εδώ έρχεται η ευθύνη όλων όσοι “καταναλώνουν” την ενημέρωση και τη ψυχαγωγία. Όπως ακριβώς ισχύει και στην πολιτική, αν δεν ενισχυθούν οι πραγματικά καλύτεροι (και δεν υποστηριχθεί αναφανδόν η ανάδειξη νέων αξιόλογων δημοσιογράφων), δεν πρόκειται ποτέ να καταδικαστούν οι πρακτικές, που απωθούν όλους μας. Και αυτό δεν θα επιτευχθεί ποτέ με την αποχή, αλλά με την ενσυνείδητη “ψήφο” στους άξιους.

Εκτός αν είμαστε η φυσιολογική αντανάκλαση μιας κοινωνίας, που αφήνει το υγιές κομμάτι της να ασφυκτιά, υπό το θράσος των “υβριστικών” περιπτώσεων. Αν βολευόμαστε με αυτό, δεν έχουμε δικαίωμα να διαμαρτυρόμαστε. Ούτε εσείς, ούτε εμείς.







Η φωτό του έργου του Μάκη Θεοφυλακτόπουλου είναι από την πρόσκληση για την έκθεση του στην Γκαλερί Citronne στον Πόρο (Εγκαίνια Σάββατο 5 Ιουνίου, 8 μμ - έκθεση από 5 Ιουνίου ως 1 Ιουλίου, 11 πμ ως 1 μμ & 7 ως 11 μμ καθημερινά) και το εξώφυλλο είναι από το www.amazon.com.


To post συνοδεύεται από το "Dear Landlord" του Αμερικανού Bob Dylan, που έπαιξε χθες στη Μαλακάσα.

Χτυπώντας την πόρτα του "παραδείσου"

Το πρώτο πράγμα που με ενόχλησε στη διακυβέρνηση Σημίτη ήταν η (βιαστική μάλιστα) ανάθεση της διοίκησης του Αγίου Όρους στον Σταύρο Ψυχάρη. Η “αντιθεσμική” τοποθέτηση του “εν ενεργεία ισχυρού άντρα” ενός από τα μεγαλύτερα, αν όχι του μεγαλύτερου εκδοτικού συγκροτήματος της χώρας, σε μια πολιτική θέση, καταστρατηγούσε κάθε έννοια δημοκρατικού ασυμβίβαστου.

Οι επόμενες σοβαρές ανησυχίες μου δεν είχαν να κάνουν ούτε με τους αδέξιους χειρισμούς και τις γκάφες στα Ίμια και στην υπόθεση Οτσαλάν, αλλά ούτε ακόμα και με το σκάνδαλο και την προεκλογική εκμετάλλευση του χρηματιστηρίου, καθώς στηρίχθηκε στην τριτοκοσμική απληστία για “πυραμίδες”. Η επιλογή και η ανάδειξη αμφιλεγόμενων στενών συνεργατών (“ανθρώπων της πιάτσας”) ήταν που άρχισε να διακυβεύει τις ίδιες τις προθέσεις για ουσιαστικό εκσυγχρονισμό της χώρας. Κάτι που εξέπληττε διαρκώς όσους ήταν θερμοί υποστηρικτές του προσωπικού του ήθους, αλλά και της πολιτικής του ατζέντας.

Ο κύριος Σημίτης φάνηκε ανίκανος να τιθασεύσει τη διόγκωση των φαινομένων διαφθοράς, κυρίως επί της δεύτερης θητείας του. Η πιάτσα βοούσε για ένα “πάρτυ” που στήθηκε από υψηλόβαθμα και μεσαία στελέχη - και ο ίδιος δεν μπόρεσε να αναλάβει το μερίδιο της ευθύνης του για αυτή την αποχαλίνωση, την οποία είχε χρέος να ελέγξει. Αυτό, σε συνδυασμό με την απόπειρα θέσπισης μέτρων που συνάντησαν σθεναρή αντίδραση, όπως το ασφαλιστικό, οδήγησαν και στην υστέρηση του ΠΑΣΟΚ κατά 15 μονάδες, λίγο πριν τις εκλογές - και την αναγκαστική παράδοση της εξουσίας και της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ.


Η κυνική ομολογία Μαντέλη στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτόβουλη “επιπολαιότητα” ενός νομικού μάλιστα, που αν μη τι άλλο, γνώριζε οτι αν υπάρχει η πολιτική βούληση, η παραγραφή με το νόμο περί ευθύνης υπουργών δεν εγγυάται την απρόσκοπτη συνέχιση της μέχρι τώρα ζωής, “υπό ασυλίαν”. Απόδειξη, οτι παρά την αρχική “έκπληξη” του Τύπου (και την αντίστοιχη έλλειψη σχετικών σχολίων περί άλλων αδικημάτων που βαραίνουν τον πρώην υπουργό), η ενεργοποίηση της διαδικασίας από τη δικαιοσύνη οδηγεί σε αυτονόητες (και για μη νομικούς) προβλέψεις: Πώς είναι δυνατόν ένας πολιτικός να δηλώνει οτι χρηματίστηκε και να μην ερευνάται το πόθεν έσχες του, σε σχέση με τα 25 (!) ακίνητα που δήλωνε - κάποια μάλιστα πολύ μεγάλης έκτασης και αξίας; Μόνο αν είχε πρότερα - αφού υπήρχε και το ασυμβίβαστο - επαρκή εισοδήματα θα μπορούσε να δικαιολογήσει την απόκτηση τους. Και πώς είναι δυνατόν να έχει παραγραφεί το αδίκημα της “διαρκούς” (μέχρι το 2007 τουλάχιστον) ψευδούς δήλωσης περί απόκτησης αυτής της περιουσίας - πόσο μάλλον όταν έχει πιθανότατα προέλθει από πολιτικό “μαύρο” χρήμα, κάτι που παραπέμπει στο αδίκημα του “ξεπλύματος”;

Είναι προφανές λοιπόν οτι ο κύριος Μαντέλης δεν προσήλθε στην Επιτροπή για να “βγάλει απλώς τη γλώσσα” στους πρώην συναδέλφους του. Προσπάθησε βεβαίως να “πετάξει το μπαλάκι στην εξέδρα” (ή και να προειδοποιήσει συνενόχους), αφήνοντας αιχμές κατά της υποκρισίας (“δεν έχετε ακούσει ποτέ για προεκλογικές χορηγίες;”) και επισημαίνοντας οτι η κατάτμηση εξοντωτικά μεγάλων περιφερειών, όπως η Β’ Αθηνών τίθεται επιτακτικά, ακριβώς γιατί “δεν βγαίνει προεκλογικός αγώνας σε τέτοια περιφέρεια, χωρίς ενίσχυση”, ενώ "μια υπουργική αμοιβή μπορεί να είναι και 10 εκατομύρια". Το πιθανότερο είναι οτι ο κύριος Μαντέλης είναι εγκλωβισμένος (καθώς η όποια υποψία για πολιτική συμφωνία με το σημιτικό στρατόπεδο να θυσιαστεί, πρέπει να αποκλειστεί, ως άνευ νοήματος). Και ο "μοχλός" του εγκλωβισμού του δεν φαίνεται (με τα μέχρι στιγμής στοιχεία) να είναι άλλος από τον κουμπάρο του, που - καταθέτοντας αμέσως πριν στην Επιτροπή - επιβεβαίωσε την ύπαρξη του λογαριασμού στην Ελβετία και την σύνδεση του με τον Τάσο Μαντέλη. Ας μην ξεχνάμε οτι ο κουμπάρος δεν διαθέτει κανενός είδους ασυλία.

Το ερώτημα είναι αν όλα αυτά προκαλούνται από ή ευνοούν τα σχέδια της κυβέρνησης. Η απάντηση θα μπορούσε να είναι καταφατική και για τα δύο σκέλη. Βγάζοντας “στη σέντρα” Τσουκάτο και Μαντέλη, ο Γιώργος Παπανδρέου καθαρίζει (κάποιους από) τους διεφθαρμένους του ΠΑΣΟΚ (που δε ανήκουν στο δικό του στρατόπεδο, αλλά στο σημιτικό), ώστε να μπορέσει να καθαρίσει με μεγαλύτερη άνεση τους απέναντι “Βατοπεδινούς”. Όλως τυχαίως, ο Αντώνης Σαμαράς, για πρώτη φορά, ονοματίζει Βουλγαράκη και Ρουσόπουλο, ως αυτούς που “πλήγωσαν την παράταξη”.


Ένα δευτερο ερώτημα είναι αν αυτές οι κινήσεις αρκούν, για να ικανοποιήσουν το, διάχυτο στην κοινωνία, αίτημα της κάθαρσης. Αν η τιμωρία “καμένων περιπτώσεων”, των οποίων την ενοχή έχει προεξοφλήσει η κοινή γνώμη, αρκεί για την εξυγίανση και τη διάσωση του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος - ή η διαδικασία παρέμβασης του ΔΝΤ θα φέρει, όπως και στην Τουρκία, πλήρη ανατροπή του κομματικού σκηνικού. Κι αν με την επιλεκτική αυτή "θυσία", πολλοί από τους ανεπαρκέστατους (αν όχι “κακοήθεις”) πολιτικούς μας, απλώς βρουν άλλοθι για να συνεχίσουν την επιζήμια παρουσία τους στη δημόσια ζωή - βάζοντας ταυτόχρονα ταφόπλακα στην πρόοδο της Ελλάδας.

Ο κύριος Σημίτης πάντως, που βλέπει την κηλίδωση της υστεροφημίας του να σφραγίζεται με βουλοκέρι, δεν δικαιούται να δηλώνει έκπληκτος. Οφείλει να βγει ανοιχτά και να κάνει την αυτοκριτική του ή να απαντήσει με στοιχεία, αντιμετωπίζοντας την κριτική που του ασκείται - ακόμα και από το κόμμα Καρατζαφέρη. Όχι μόνο γιατί προφανώς ήξερε ή υποψιαζόταν - και ως εκ τούτου είχε απομακρύνει Τσουκάτο και Μαντέλη από τον στενό πυρήνα της εξουσίας. Αλλά και γιατί πράγματι το εγχείρημα της πρωθυπουργίας του ήταν το σοβαρότερο της μεταπολίτευσης, μακράν σοβαρότερο των προκατόχων του και κυρίως του διαδόχου του. Ο Κώστας Σημίτης δεν έριξε το καράβι στην ξέρα, όπως έκανε με πλήρη αδιαφορία ο Κώστας Καραμανλής. Επέτρεψε όμως να εμπεδωθούν φαινόμενα, που άρχισαν επί Ανδρέα Παπανδρέου (“ε, είπαμε να πάρει κι ένα δωράκι, αλλά όχι και 500 εκατομύρια”) και έστρωσαν το χαλί για το πανδημικό φαγοπότι της νεοδημοκρατικής εξαετίας.






"Επί του πιεστηρίου": Ενδιαφέρουσα η διάσταση περί προειδοποιήσεων Καραμανλή προς Σαμαρά "να μην το παρακάνει", αποκηρύσσοντας τους στενούς του συνεργάτες και ζητώντας της κλήτευση Σημίτη στην Επιτροπή...

Οι γελοιογραφίες του Ανδρέα Πετρουλάκη είναι από το www.kathimerini.gr και το εξώφυλλο από το www.amazon.com

To post συνοδεύεται από το "Knockin' On Heaven's Door" του Bob Dylan, με την υπέροχη φωνή της Αμερικανίδας Randy Crawford.

Το Outdoor έγκλημα...

Λεωφόρος Κηφισίας, ένα πρωί του περασμένου Αυγούστου, ώρα 7. Ο Αποστόλης Μολυβιάτης οδηγεί το αυτοκίνητο του στη δεξιά λωρίδα και σύμφωνα με την επίσημη πραγματογνωμοσύνη, σέβεται απόλυτα τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας: Φοράει τη ζώνη του και δεν υπερβαίνει τα 50 χλμ/ώρα. Αριστερά του, στη μεσαία λωρίδα, προπορεύεται ένας τεχνίτης, που πηγαίνει κι αυτός στη δουλειά του.

Ο τεχνίτης κάνει δεξιά για να στρίψει, αλλά δεν βλέπει τον Αποστόλη, καθώς ο τελευταίος είναι στο λεγόμενο “τυφλό σημείο”, μεταξύ καθρέφτη και πίσω κολόνας του αυτοκινήτου - έχει συμβεί σε όλους μας. Η σύγκρουση των δύο αυτοκινήτων δεν είναι καθόλου σφοδρή, αφού κινούνται με περίπου την ίδια ταχύτητα - σε άλλη περίπτωση θα ήταν απλώς μια μικρή ζημιά “φανάρι με φανάρι”, αριστερό μπροστά με πίσω δεξιά. Ωστόσο, αναπόφευκτα, τα δύο αυτοκίνητα χάνουν την ευθύγραμμη πορεία τους. Ο τεχνίτης πέφτει δεξιά πάνω σε μια παράνομη διαφημιστική πινακίδα, πάνω στη νησίδα που χωρίζει τη λεωφόρο με τον παράδρομο, ευτυχώς μετωπικά - και λόγω της μικρής ταχύτητας τραυματίζεται ελαφρά. Το αυτοκίνητο του Αποστόλη όμως κάνει μια “σβούρα” και καταλήγει πάνω στην προηγούμενη πινακίδα, προσκρούοντας στην πακτωμένη (και χοντρή) μεταλλική κολόνα, με την πόρτα του οδηγού. Αν αυτή δεν υπήρχε, το ατύχημα θα ήταν σχεδόν ανώδυνο. Χτυπώντας με το κεφάλι, ο Αποστόλης σκοτώνεται ακαριαία. Είναι μόλις 21 ετών...


Η Νόρα Μολυβιάτη μιλάει για τον μικρό της αδελφό με το παγωμένο βλέμμα της “ρεαλιστικής απελπισίας”, που έχει κάποιος, όταν συνειδητοποιεί πόσο βαθιά χωμένη στη διαφθορά και στην αδιαφάνεια είναι οι θεσμοί μας - και ειδικά η τοπική αυτοδιοίκηση. “Προσπάθησα επί μήνες να αναζητήσω την εταιρεία που είναι υπεύθυνη γι αυτές τις πινακίδες. Ο Δήμος Χαλανδρίου με παρέπεμπε στην αντίστοιχη Δημοτική Εταιρεία εκμετάλλευσης, ο Διευθύνων Σύμβουλος της οποίας αρνήθηκε συστηματικά να μου απαντήσει, υπεκφεύγοντας - και επέστρεφε το επίσημο αίτημα μου πίσω στο Δήμο. Οργανωμένη κάλυψη και κοροϊδία”. Δημοσιογράφος σε τηλεοπτικό σταθμό η ίδια, έχει συμμετάσχει στην προσπάθεια των συγγενών των θυμάτων για την αποκάλυψη του οργίου της παρανομίας, γύρω από την υπαίθρια διαφήμιση. Δεν έχει όμως αυταπάτες για το πόσο απαθής είναι ο Έλληνας, αν το κακό δεν συμβεί και στον ίδιο: “Κακά τα ψέματα, όπως λέμε και στη επαγγελματική μας γλώσσα, το θέμα δεν πουλάει”...



Μαφιόζικες πρακτικές

Ένας άνθρωπος όμως έχει βαλθεί να αποδείξει το αντίθετο. Ο Μανώλης Σταυρουλάκης έχει εγκαταλείψει κάθε άλλη δραστηριότητα εδώ και πέντε χρόνια, από τότε που σκοτώθηκε ο 25χρονος γιός του, πάνω σε μια παράνομη διαφημιστική πινακίδα, λίγο πιο ψηλά, στη Λεωφόρο Κηφισίας - και μάχεται “δονκιχωτικά” κατά των παρανομιών εταιρειών και δήμων. “Τα θύματα είναι πολύ πάνω από 20, μόνο στην Αθήνα, την τελεταία τριετία. Κι όμως, υπάρχουν σαφέστατες προδιαγραφές για τις πινακίδες, που περιγράφονται κατά κύριο λόγο από τον 1604/86 και τον Κ.Ο.Κ, καθώς και τις αποφάσεις του ΣτΕ. Τη δεκαετία του ’90 άνοιξαν κάποια παραθυράκια, αλλά επί της ουσίας πρόκειται για ζήτημα διαφθοράς, με κύριους ενόχους δημάρχους, αντιδημάρχους και δημοτικούς συμβούλους”, εξηγεί.


Πρόσφατα, ο κύριος Σταυρουλάκης, αφήνοντας λουλούδια στο σημείο που σκοτώθηκε ο γιός του (η κολώνα βγήκε με δικαστική απόφαση και λίγο καιρό μετά “ξαναξεφύτρωσε” στην ίδια θέση, όπως βλέπετε στη φωτό), αντελήφθη λίγο πιο κάτω εργάτες να αναρτούν διαφημιστικό υλικό και έτρεξε να τους αποτρέψει. Φώναξε την αστυνομία του Αμαρουσίου και ζήτησε την εφαρμογή του νόμου και των εγκυκλίων. Όχι μόνο όμως παρατήρησε απροθυμία, αλλά πήρε και μια γεύση από τις τακτικές που ακολουθούν οι εταιρείες: Οι (μετανάστες) εργαζόμενοι, που επικαλέστηκαν τη “συντήρηση της πινακίδας”, προφανώς δασκαλεμένοι από τα αφεντικά τους, του έκαναν και αυτοί μήνυση - που θα την απέσυραν βεβαίως, αν απέσυρε κι αυτός τη δική του. Την ίδια ακριβώς τακτική ακολουθούν και οι νονοί της νύχτας, όταν κάποιος πελάτης διαμαρτύρεται για τη συμπεριφορά του “φουσκωτού” πορτιέρη και καλεί την αστυνομία - τον μηνύουν για “έργω εξύβριση”, ώστε να υποστεί και αυτός την ταλαιπωρία της ολονύχτιας κράτησης και του αυτοφώρου και να το διπλοσκεφτεί την επόμενη φορά. Ο κύριος Σταυρουλάκης αρνήθηκε και βρέθηκε με χειροπέδες, για αρκετές ώρες, ώσπου να παρέμβει η ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και να διατάξει την απελευθέρωση του...

Αν ήταν μόνο αυτό, τα πράγματα θα ήταν καλά - η κουτοπονηριά και οι παρελκυστικές τακτικές δεν έχουν τέλος. Ως υπεύθυνοι των εταιρειών εμφανίζονται αλλοδαποί χωρίς διεύθυνση διαμονής ή υπερήλικες, που δε μπορούν να καταδικαστούν σε φυλάκιση. Πολλές φωτεινές πινακίδες ρευματοδοτούνται παράνομα από περίπτερα ή από άλλες παροχές. Πίσω στο 2005, όταν διαπίστωσε οτι ο Δήμος Αμαρουσίου δεν έπαιρνε την ευθύνη για την παράνομη πινακίδα, αρνούμενος ακόμα και τα όρια της δικαιοδοσίας του (!), ο κύριος Σταυρουλάκης άρχισε να ανακαλύπτει σημεία και τέρατα, που τον οδήγησαν σε δικαστική διαμάχη με Δήμαρχο, Αντιδήμαρχο και 7 Δημοτικούς Συμβούλους. “Έχω στοιχεία για διαχρονική και διακομματική απάτη. Στο Δήμο Αμαρουσίου, τα σταθερά έσοδα από τα ενοίκια διαφημιστικών πινακίδων ήταν κάθε χρόνο - κατά μέσο όρο - 1,4 εκατ. δραχμές. Μετά το 2002, έγινε το εξής καταπληκτικό: Τα επίσημα έσοδα μηδενίστηκαν. Όλα άρχισαν να γίνονται κάτω από το τραπέζι, με ιδιωτικά συμφωνητικά - και τα εκατομύρια (σε ευρώ πια) πήγαιναν ΟΛΑ στις τσέπες κάποιων”...



“Είναι πολλά τα λεφτά...”

Η πορεία της ασυδοσίας ανακόπηκε για λίγο, λόγω του ειδικού νομοθετικού πλαισίου, για τους Ολυμπιακούς Αγώνες - και τις ειδικές εξουσίες που αυτό έδινε στον “Αθήνα 2004”, ειδικά στους μεγάλους οδικούς άξονες. Μετά πρωταθλητές ξαναέγιναν οι δήμοι των βορείων προαστείων, καθώς κεντρικές αρτηρίες, όπως η Κηφισίας, είναι προνομιακό γήπεδο αυθαιρεσίας. “Δεν υπάρχει δήμος στην Αττική όμως”, λέει ο Μανώλης Σταυρουλάκης, “που να μην έχει τουλάχιστον 350 θέσεις παράνομης διαφήμισης - εκτός από το Γαλάτσι και τη Νέα Ιωνία, που τις κατέβασαν. Έχω δει συμφωνητικό με ετήσιο αντίτιμο 1.800.000 ευρώ, μόνο για 50 θέσεις. Φανταστείτε το συνολικό τζίρο, εγώ τον υπολογίζω στα 400 εκατομύρια ευρώ. Μόνο στην Αττική υπολογίζουμε οτι υπάρχουν πάνω από 30 χιλιάδες παράνομες υπάιθριες διαφημίσεις, ενώ στο Λονδίνο μόνο 380 - νόμιμα φυσικά - σημεία”...


Ο Μανώλης Ανδριωτάκης είναι δημοσιογράφος και σκηνοθέτης, που ασχολήθηκε εκτενώς με το ζήτημα. “Πρώτα έγραψα ένα βιβλίο για την εξουσία της διαφήμισης κι έγινα το μαύρο πρόβατο” λέει γελώντας, “μετά έκανα και το ντοκιμαντέρ και το πράγμα ολοκληρώθηκε”. Στο 50λεπτο “Προσοχή: Φονικές Διαφημίσεις”, πρώην δημοτικοί σύμβουλοι και συγγενείς θυμάτων που πήγαν “κόντρα στο ρεύμα” καταθέτουν οτι δέχθηκαν ανώνυμες απειλές “να σταματήσουν να σκαλίζουν”. Ο Δήμαρχος Γαλατσίου ομολογεί οτι δέχθηκε ακόμα και παρέμβαση υπουργού της τότε κυβέρνησης, όταν καθάρισε το δήμο του από τις παράνομες υπαίθριες διαφημίσεις, χάνοντας έσοδα της τάξης των 250 χιλιάδων ευρώ το χρόνο.

Στο ίδιο ντοκιμαντέρ, καταγράφεται η συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής για την Οδική Ασφάλεια το 2008, όπου η βουλευτής της ΝΔ Φωτεινή Πιπιλή, επί χρόνια δημοτική σύμβουλος, κατέθεσε οτι γνωστός ιδιοκτήτης μεγάλης εταιρείας υπαίθριας διαφήμισης αποπειράθηκε να την δωροδοκήσει. Κατήγγειλε δε όλους ανεξαιρέτως τους Δημάρχους Αθηναίων, απο το Δημήτρη Αβραμόπουλο και μετά, για ανοχή της διαφθοράς στο ζήτημα της υπαίθριας διαφήμισης.

Η Φωτεινή Πιπιλή δεν μασάει τα λόγια της: “Όταν ο Αντώνης Τρίτσης με τοποθέτησε επικεφαλής της Εταιρείας Διαφήμισης και Τουρισμού - όπως λεγόταν τότε - του Δήμου Αθηναίων, άρχισα να πέφτω συνέχεια πάνω στη “νομενκλατούρα του Δήμου”. Όλο “δεν γίνεται” μου απαντούσαν. Πρόκειται για διαστρωματική (όλοι οι όροφοι του δημαρχείου), διακομματική, διαχρονική λαμογιά, στην οποία εμπλέκονται υπάλληλοι, δημοτικοί σύμβουλοι και αντιδήμαρχοι. Όταν είδαν οτι δεν τσιμπάω και δεν χρηματίστηκα (είχα και μάρτυρες στην απόπειρα), από εδώ το πήγαν, από εκεί το έφεραν, αφαίρεσαν όλες τις αρμοδιότητες για τις παράνομες διαφημίσεις από την Εταιρεία. Το 1999, η Βάσω Παπανδρέου, υπουργός ΠΕΧΩΔΕ τότε, με τοποθέτησε, προς τιμήν της, στο Δ.Σ της Εταιρείας Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων, για να αναλάβω την επικοινωνία, επί αείμνηστου Καλαντίδη. Δεν ξέρετε τι τραβήξαμε, με τις μηνύσεις και αγωγές, προς τον καθένα προσωπικά, από τις εταιρείες υπαίθριας διαφήμισης, τις πινακίδες των οποίων ξηλώναμε. Τρέχαμε συνέχεια στα δικαστήρια, όπου κατέπεσαν βέβαια όλες οι κατηγορίες - και κατάλαβαν οτι έτσι δεν πρόκειται να μας σταματήσουν. Αν με ρωτάτε δε τι έκανε τα τελευταία χρόνια, ο Περιφερειάρχης, ο κύριος Μανιάτης, που τοποθετήθηκε από τη ΝΔ και είναι αρμόδιος για οτιδήποτε αυθαίρετο δεν καθαιρούν οι δήμοι, θα σας απαντήσω “απολύτως τίποτα”. Μούγκα και αυτός.”



Η αρχή του τέλους;

Τον Σεπτέμβριο του 2009, με έκπληξη ψηφοφόροι και πολιτικοί αναλυτές είδαν τις διαφημιστικές κολώνες σε όλη την Ελλάδα να φιλοξενούν καταχωρήσεις, μόνο με τα πρόσωπα του Καραμανλή και του Καρατζαφέρη - έτσι κι αλλιώς τα κόμματα της αριστεράς και τα μικρότερα κόμματα καταφεύγουν στην (επίσης παράνομη) ανάρτηση μικρότερων αφισών, που συρράπτονται “παρασιτικά” γύρω από τις ίδιες κολώνες. Το ΠΑΣΟΚ είχε αποφασίσει να μη διαφημιστεί καθόλου υπαίθρια - μια απόφαση με πολιτικό ρίσκο.

Την 1η Φεβρουαρίου, ο υπουργός Δικαιοσύνης Χάρης Καστανίδης ζήτησε με παραγγελία του στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, την εφαρμογή των κειμένων διατάξεων για την υπαίθρια διαφήμιση - και οι δήμοι ενημερώθηκαν, σχεδόν αμέσως. Εκπροσωπώντας τους, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ Νικήτας Κακλαμάνης έσπευσε να τους υπερασπιστεί, απαντώντας οτι “οι δήμοι γνωρίζουν τις ευθύνες τους, οτι η αποξήλωση χρειάζεται πολλά χρήματα - κι οτι η Πολιτεία πρέπει να αλλάξει το νομικό πλαίσιο”...


Η διαφαινόμενη πρόθεση της νέας κυβέρνησης να βάλει τάξη στο χάος της υπαίθριας διαφήμισης, μάλλον δεν άρεσε στις μετρημένες στα δάχτυλα εταιρείες, που μοιράζονται μεταξύ τους την πίτα. Λίγο μετά, βοηθούσης και της κρίσης που άφησε πολύ διαφημιστικό χώρο ανεκμετάλλευτο, η Πανελλαδική Ένωση Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας και Υπαίθριας Διαφήμισης “Ερμής” πέρασε στην αντεπίθεση, με μια καμπάνια, που μάλλον προκάλεσε το αντίθετο αποτέλεσμα, από αυτό που επεδίωκε - όχι και τόσο έξυπνο για διαφημιστές.

Οι εταιρείες outdoor επιχειρηματολογούσαν οτι σε όλη την Ευρώπη επιτρέπεται η διαφήμιση, ενώ στην Ελλάδα διώκεται, ενώ η επίκληση των “20 χιλιάδων που θα βγουν στην ανεργία” χαρακτηρίστηκε επιεικώς υπερβολική - χώρια η κουτοπονηριά της. Η γενική τους θέση, όπως προκύπτει από μισόλογα, off the record απαντήσεις και την πολύ περιορισμένη εμφάνιση τους στα μέσα, είναι οτι “αφού η πολιτεία δεν ορίζει τις νόμιμες θέσεις με σαφήνεια, κάπου πρέπει να βάλουν και αυτοί τις πινακίδες τους”. Επίσης επικαλούνται το γνωστό “όποιος έχει στοιχεία για παρανομίες να τα πάει στον εισαγγελέα”, ενώ αιωρείται ένα συνωμοσιολογικό οτι “συμφέροντα των ΜΜΕ που θέλουν όλη τη διαφήμιση δική τους, τους καταδιώκουν”. Μάλιστα, στο ερώτημα “αν το προσωπικό τους έχει τις νόμιμες εργασιακές σχέσεις ή αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης” απαντούν με το - “δήθεν προοδευτικό” αμίμητο - “γιατί, δεν πρέπει να δουλέψουν και οι μετανάστες”;

Η “εσωστρέφεια” πάντως αυτή δεν ταιριάζει με ένα αντιπροσωπευτικό κλαδικό όργανο που κινείται με διαφάνεια και νομιμότητα. Θα έλεγε κανείς οτι το πρώτο πράγμα που θα έκανε μια “ένωση” εταιρειών επικοινωνίας είναι να έχει site στο διαδίκτυο, με αναρτημένα γραφεία και τηλέφωνα - τουλάχιστον έναν Υπεύθυνο Δημοσίων Σχέσεων ή έναν spokesman. Δεν υπάρχει τίποτα. Σύμφωνα με τον Μανώλη Σταυρουλάκη, “δεν πρόκειται παρά μια φούχτα εταιρείες, που αποτελούν μαφία και λυμαίνονται το χώρο. Στην αγορά μπήκαν και μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες, που όταν διαπίστωσαν την έκταση της παρανομίας, αποχώρησαν, ενώ πολλοί από τους Διευθύνοντες Συμβούλους είναι πρώην δημοτικοί σύμβουλοι, που είδαν πώς γίνεται η δουλειά - και πέρασαν στην άλλη όχθη, μυρίζοντας περισσότερο χρήμα.”

“Ο κύριος Βλάχος, για παράδειγμα, Διευθυντής Ανάπτυξης της “Affichage”, ήταν Γενικός Γραμματέας του Δημοτικού Συμβουλίου, επί Λεωνίδα Κουρή”, συμπληρώνει η Φωτεινή Πιπιλή. “Αυτοί που πρέπει να χτυπηθούν πάντως είναι οι δήμοι, στους οποίους γίνεται το μεγάλο πάρτυ των πλαστογραφιών και της παρανομίας, ώστε να μπει ένας δήμαρχος επιτέλους μέσα”, επιμένει ο κύριος Σταυρουλάκης.

Πράγματι, οι δήμοι έχουν ένα τεράστιο όπλο στα χέρια τους: Οι υφιστάμενοι νόμοι τους δίνουν τη δυνατότητα να επιβάλουν αυστηρά πρόστιμα στους ιδιοκτήτες των παράνομων διαφημιστικών πινακίδων, από τα οποία θα μπορούσαν με άνεση να χρηματοδοτήσουν τις εργολαβίες αποξήλωσης. Το οτι δεν το κάνουν, αποδεικνύει πόσο διαβρωμένη είναι η λειτουργία τους, αλλά και πόσο οι “υπόγειες διαδρομές” αποτρέπουν ακόμα και την εφαρμογή αποφάσεων δημοτικών συμβουλίων, για την απομάκρυνση της παρανομίας. Δεκάδες αποφάσεις και γνωμοδοτήσεις εισαγγελέων, του ΣτΕ, του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης και του Συνήγορου του Πολίτη αγνοούνται συστηματικά. “Οι δήμοι κάνουν συνεχώς μειοδοτικούς διαγωνισμούς, για να αναθέσουν την εργολαβία αποξήλωσης, αλλά κατά ένα περίεργο τόπο κυρήσσονται όλοι άγονοι”, επισημαίνει η Νόρα Μολυβιάτη, μετά από προσωπική της έρευνα. “Όσο δε για τις εταιρείες υπαίθριας διαφήμισης, δεν βάζουν σχεδόν ποτέ το όνομα τους πάνω στις παράνομες πινακίδες, ώστε να μην εντοπίζονται - και για τις ξεχωρίζουν κολλάνε αυτοκόλλητα διαφορετικού χρώματος για την κάθε εταιρεία...”


“Οι παράνομες πινακίδες είναι διπλά εγκληματικές”, λέει ο Μανώλης Ανδριωτάκης, “ΚΑΙ αποσπούν την προσοχή του οδηγού π.χ. σε μια επικίνδυνη στροφή ΚΑΙ αποτελούν βαριές φονικές κατασκευές, αν προσκρούσει επάνω τους ένα όχημα. Το χειρότερο είναι οτι οι ίδιες οι εταιρείες διαφημίζουν στον πελάτη την ικανότητα της πινακίδας να “τραβάει το μάτι” - και μετά αρνούνται την όποια ευθύνη τους για ένα ατύχημα”. Στο ντοκιμαντέρ του, η δικηγόρος που τις εκπροσωπεί μιλάει στη Επιτροπή Οδικής Ασφάλειας της Βουλής για την “ελεύθερη έκφραση” που περιορίζεται, προκαλώντας την αντίδραση των παριστάμενων βουλευτών.



Η ώρα των πολιτών

“Δεν έχουμε να κάνουμε με κανέναν περιορισμό της ελεύθερης έκφρασης. Αντιθέτως, εδώ υπάρχει προσβολή του βασικού αγαθού της δημόσιας ασφάλειας, για να μη μιλήσουμε για το αισθητικό ζήτημα με την αφισορρύπανση”, απαντά ο Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Κωστής Παπαιωάννου. “Κανείς δεν κυνηγάει τη νόμιμη διαφήμιση, το ζητούμενο είναι να περιοριστεί η ασυδοσία. Αυτό που με ανησυχεί, με αφορμή την καμπάνια τους, είναι η προσπάθεια - στο όνομα της οικονομικής ύφεσης και της απειλής της ανεργίας - να υπάρξει μια έκπτωση στη νομιμότητα και στο σεβασμό των δικαιωμάτων. Ωστόσο, το οτι έσπευσαν να αμυνθούν έδειξε πανικό και διαφαίνεται η ενεργοποίηση ενός μηχανισμού αυτορρύθμισης, κυρίως από την πλευρά των μεγάλων διαφημιστικών εταιρειών - η Ένωση των οποίων απάντησε σε δημοσίευμα στο blog μου, διαχωρίζοντας επί της ουσίας τη θέση της. Μαθαίνω οτι πολλοί πλέον συμβουλεύουν τους πελάτες τους να αποφύγουν συνολικά την υπαίθρια διαφήμιση, ώστε να μη βρεθούν κατηγορούμενοι. Σημασία έχει πάντως, εκτός από το τι κάνει η Πολιτεία και το τι κάνουμε εμείς, η λέγόμενη “Κοινωνία των πολιτών” - και το πόσο είμαστε έτοιμοι να καταγράφουμε ποιός διαφημίζεται παράνομα, ώστε να αποφεύγουμε και την κατανάλωση τέτοιων υπηρεσιών και προϊόντων”.


Δύο είναι τα καινούργια στοιχεία στον υπερδεκαετή πόλεμο κατά της εγκληματικά παράνομης διαφήμισης: Πρώτον, η πολιτική βούληση από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, να ενεργοποιηθεί πλήρως ο νόμος, που προβλέπει πρόστιμα και διώξεις όχι μόνο κατά του ιδιοκτήτη της παράνομης πινακίδας, αλλά και του παρέχοντα τον χώρο ΚΑΙ του διαφημιζόμενου - κάτι που μπορεί να σημαίνει και την προσαγωγή με χειροπέδες, ενός κατά τα άλλα, “ανυποψίαστου” και καθώς πρέπει Διευθύνοντος Συμβούλου μεγάλης (ακόμα και κρατικής) εταιρείας. Μάλιστα, οι κυρώσεις είναι τριών ειδών: Διοικητικές, ποινικές και πρόστιμο για δαπάνες αφαίρεσης. Δεύτερον, η συμμετοχή των πολιτών, που καλούνται να εντοπίσουν, όχι μόνο τις προφανείς, αλλά και τις πιο “κρυμμένες” πινακίδες, να τις φωτογραφήσουν και να τις καταχωρήσουν στο site που δημιούργησε η κυβέρνηση στο www.illegalsigns.gov.gr. Μία-μία θα εντοπίζονται, θα επιβεβαιώνονται και θα καθαιρούνται, με τη συνεργασία της αστυνομίας.

Από την Τρίτη 20 Απριλίου, η ΕΑΧΑ, που καλύπτεται ακόμα από τη νομοθεσία των Ολυμπιακών Αγώνων και τις έκτακτες αρμοδιότητες στους μεγάλους αξονες, άρχισε από την Πειραιώς να καθαιρεί παράνομες πινακίδες. Από την Δευτέρα 26 Απριλίου, μπήκε και το Υπουργείο Υποδομών στο παιχνίδι, αφού έδωσε 15 ημέρες προθεσμία στους παρανομούντες. Στη Θεσσαλονίκη, κάτι άρχισε να κινείται, επίσης. Η ζούγκλα των αυθαιρεσιών των δήμων είναι το επόμενο πεδίο έρευνας: Ιδού πεδίο δόξης λαμπρόν για τον εισαγγελέα, το ΣΔΟΕ και τους άλλους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους.


Όμως, ακόμα κι αν κερδηθούν μερικές μάχες, ο πόλεμος δεν έχει κερδηθεί. Οι εταιρείες που τοποθετούν παράνομες πινακίδες είναι βέβαιο οτι θα προσπαθήσουν να τις κάνουν να “ξεφυτρώσουν” αλλού. Τα κόλπα είναι ατέλειωτα: Σε κάποιους δήμους, ο δήμαρχος διατάζει την αποξήλωση κάποιων παράνομων διαφημίσεων, παριστάνει και τον “μαχητή”, αλλά σε συνεννόηση με τις εταιρείες διπλασιάζει κάποιες άλλες πινακίδες, π.χ. στις στάσεις. Οι “ρυθμίσεις οφειλών”, που περιλαμβάνουν και τα πρόστιμα, πάνε κι έρχονται. Ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ανέφεραν οτι θα ανακοινωθούν σε αντίδραση απολύσεις και οτι θα εμφανιστεί νεοσύστατο “σωματείο εργαζομένων”, που θα κλαίει μπροστά στις κάμερες. Το βέβαιο είναι οτι αυτή η κουτοπόνηρη, αυθαίρετη και επικίνδυνη Ελλάδα πρέπει να φύγει. Κι αυτό είναι στο χέρι όλων μας...




Διαβάστε παλιότερα δημοσιεύματα στην Καθημερινή το 2006, στην Ελευθεροτυπία το 2007 και στην Αυγή το 2010.

Υπογράψτε κατά των παράνομων πινακίδων εδώ

Φωτογραφήστε τις παράνομες πινακίδες και αναρτήστε τις στo www.illegalsigns.gov.gr







Το Δ.Σ της Πανελλαδικής Ένωσης Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας και Υπαίθριας Διαφήμισης “Ερμής” αποτελείται από τους: Chris Bojanovic, Managing Director της Affichage Hellas - Πρόεδρο, Γεώργιο Βήλο, General Manager της Remedy - Α’ Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Ανδριόπουλο, Managing Director της Master Media System - Β’ Αντιπρόεδρο, Λεωνίδα Λεωνίδου, Δικηγόρο - Γραμματέα, Αντώνη Βλάχο, Διευθυντή Ανάπτυξης Δικτύου της Affichage Hellas και Συγκοινωνιολόγο - Ταμία. Μέσω του τελευταίου, απευθύναμε το ερώτημα:

“Με ποιό σκεπτικό κάνατε την καμπάνια σας για την υπαίθρια διαφήμιση; Και πιο συγκεκριμένα:

Πιστεύετε, ως ένωση οτι κάποιοι καταδιώκουν τη νόμιμη υπαίθρια διαφήμιση ή μήπως οι αντιδράσεις έχουν να κάνουν με τις ευρύτατα διαδεδομένες παρανομίες;

Τι απαντά ο “Ερμής” στις καταγγελίες για όργιο μαύρου χρήματος στις συναλλαγές με τους δήμους και τις δημοτικές επιχειρήσεις;

Από τους 20 χιλιάδες εργαζομένους που αναφέρετε, μπορείτε να δώσετε στοιχεία για το πόσοι είναι νόμιμοι;”

Παρά τις επίμονες οχλήσεις επί τρεις εβδομάδες, ουδέποτε πήραμε απάντηση.





Ρωτήσαμε τον Δήμαρχο Αθηναίων Νικήτα Κακλαμάνη:

“Σε δηλώσεις σας στις 2.2.2010, απαντήσατε ως πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ στον υπουργό Δικαιοσύνης, που κάλεσε την τοπική αυτοδιοίκηση να αναλάβει τις ευθύνες της, οτι:

"Πολλοί Δήμοι προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα αυτενεργούν, βάζοντας για παράδειγμα πρόστιμο στον διαφημιζόμενο, προκειμένου αυτός να ελέγξει τον ιδιοκτήτη των παράνομων πινακίδων."

Γιατί η ΚΕΔΚΕ δεν κάνει σκληρή και έμπρακτη αυτοκριτική για τις ευθύνες των δημάρχων και το τεράστιο αλισβερίσι παρανομίας που γίνεται μέσω δημοτικών επιχειρήσεων, στο θέμα της παράνομης διαφήμισης; Οι δήμαρχοι δεν υποχρεούνται να επιβάλλουν τα πρόστιμα; Από αυτά δεν θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν την αποξήλωση των παράνομων πινακίδων; Γιατί ζητάτε αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου;


Ιδού η απάντηση:

Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο είναι πολυδαίδαλο, συχνά αντικρουόμενο και κοστοβόρο και δυσχεραίνει τους ελέγχους. Αποτέλεσμα; Η εικόνα αυθαιρεσίας που διαπιστώνεται και η οποία είναι εντελώς άδικο να χρεώνεται, και μάλιστα με τόσο σκληρές –και αναπόδεικτες- εκφράσεις συλλήβδην στους δημάρχους που, άλλωστε, έχουν μέρος μόνον της δικαιοδοσίας αφού υπεύθυνη είναι και η κρατική Περιφέρεια.

Στην αυτοδιοίκηση το θέμα μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα και γι΄αυτό αναθέσαμε μια μελέτη που κατέληξε σε πλήρη νομοθετική πρόταση την οποία υποβάλλαμε στο αρμόδιο Υπουργείο.

 Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνουμε την προκαταβολή μεγάλου ποσοστού των διαφημιστικών τελών, την υποχρέωση να δοθούν εγγυήσεις και, σε περίπτωση παράλειψης, την καταβολή, δια νόμου, των διαφημιστικών τελών από τον διαφημιζόμενο προ της αναρτήσεων των διαφημίσεων. Ζητάμε, ακόμα, για κάθε διαφημιστικό πλαίσιο να υποβάλλεται υπεύθυνη δήλωση υπογεγραμμένη από πολιτικό μηχανικό και διπλωματούχο ηλεκτρολόγο. Ζητάμε να μειωθούν τα διαφημιστικά πλαίσια σε ένα ανά οικοδομικό τετράγωνο. Ζητάμε να θεσμοθετηθεί η υποχρέωση αναγραφής σε εμφανές σημείου του υπευθύνου στο όνομα του οποίου εκδόθηκε η άδεια ώστε η πινακίδια να αποξηλώνεται άμεσα από τον Δήμαρχο ή τον Περιφερειάρχη, όποιον κάθε φορά είναι υπεύθυνος, αν λείπει αυτό το στοιχείο. Και, βέβαια, προτείναμε, σε περίπτωση υποτροπής, να αφαιρείται, πρώτα προσωρινά και την τρίτη φορά οριστικά η άδεια της διαφημιστικής εταιρείας.

 Καταθέσαμε προτάσεις ρεαλιστικές που μας δίνουν αποτελεσματικά όπλα και ταυτόχρονα καθιστούν υπεύθυνους και τους διαφημιζόμενους ώστε και αυτοί να απαιτούν από τις διαφημιστικές εταιρείες το σεβασμό της νομιμότητας.







Το ρεπορτάζ αυτό γράφτηκε για την Athens Voice της Πέμπτης 06.05.10

Οι φωτό είναι από την Αθήνα, δύο από αυτές είναι δανεικές από το www.andriotakis.wordpress.com, μία από το www.antiphono.wordpress.com και η φωτό της Sade από το www.kidgeniusclothing.com

Το post συνοδεύεται από το "Is It A Crime?", από το "Lovers Live" της Βρετανίδας Sade.

Ο εχθρικός Υπεύθυνος...

Πολύ περισσότερα χρόνια της ζωής μου δούλευα στον ιδιωτικό τομέα, παρά στο δημόσιο. Κυρίως, γιατί υπήρχε από τότε που γεννήθηκα μια οικογενειακή επιχείρηση. Γι αυτό γελάω (όταν δεν εκνευρίζομαι), που με αποκαλούν κάποιοι βιαστικοί και γραφικοί, “κρατικοδίαιτο”. Δεν περίμενα ποτέ να πλουτίσω από την ΕΡΤ (χωρίς αυτό να σημαίνει οτι “σνομπάρω” τα χρήματα με τα οποία με έχει ανταμείψει - το αντίθετο μάλιστα) και ότι οικογενειακή περιουσία υπαρχει, οφείλεται ακριβώς σε αυτή την επιχείρηση - και όχι στη μισθωτή εργασία. Έχω απολυθεί πολλές φορές, όπως (δυστυχώς πρόσφατα, με πολύ βαριά καρδιά) και απολύσει. Ξέρω λοιπόν και τις δύο πλευρές του νομίσματος...


Αν λοιπόν υπάρχει ένας μύθος που θέλω να “σπάσω” σήμερα είναι αυτός της “διαφθοράς που βρίσκεται μόνο στο δημόσιο και στα υψηλά κλιμάκια”. Συζητώντας με πολλούς συναδέλφους, ως επί το πλείστον αριστερούς, συναντώ την αντίληψη οτι “δεν είναι αποδεκτό να πληρώνουν οι εργαζόμενοι το μεγάλο φαγοπότι με το δημόσιο χρήμα, τους εξοπλισμούς, τα μεγάλα έργα και τους νταβατζήδες, γενικώς”. Πράγματι, η αιχμή του δόρατος της διαφθοράς στη χώρα μας είναι ακριβώς αυτά: Η Siemens, τα ομόλογα - και γενικώς οι (διαχρονικές) μίζες στα δημόσια έργα, τις στρατιωτικές δαπάνες και τις προμήθειες νοσοκομείων και άλλων δημόσιων οργανισμών. Είμαι από αυτούς που, γράφοντας εδώ και 6 χρόνια στην Athens Voice, φωνάζω οτι οι δημόσιες δαπάνες ξέφυγαν από κάθε έλεγχο (η διόγκωση του δημόσιου τομέα με υπερχείλιση συμβάσεων και προκλητικών αμοιβών είναι ένας εναλλακτικός τρόπος να κλέβεις το κράτος, κάνοντας χιλιάδες ρουσφέτια) και οτι δεν υπάρχει “δουλίτσα” του δημοσίου που να μην υποκρύπτει μια μία μίζα. Αλλά δεν είναι μόνο το “μεγάλο κρατικό φαγοπότι” (και όχι μόνο της ΝΔ), που περιγράφει το πρόβλημα της χώρας μας...

Διότι “νταβατζήδες” υπάρχουν σε όλες τις δυτικές χώρες - ενδεχομένως με (αρκετά) περισσότερο “χαλινάρι”. Η διαφορά της Ελάδας από τους εταίρους της είναι οτι η διαφθορά είναι εξαπλωμένη, τα τελευταία χρόνια, από τον “μεγαλο-νταβατζή”, ως τον κυρ-Μήτσο. Δεν θα μπω σε ανάλυση (πού άλλωστε δεν έχω στοιχεία να κάνω), για το πόσο η παρανομία, η φοροδιαφυγή και ο “πλάγιος δρόμος” είναι διαδεδομένος στα χαμηλά κοινωνικά και οικονομικά στρώματα ή τι έκταση έχει ο πραγματικός πλούτος των Ελλήνων. Θέλω να πω, οτι ο καθένας έχει την εμπειρία γύρω του, οτι τα φαινόμενα νεοπλουτισμού δεν εντοπίζονται μόνο στην Εκάλη και στη Φιλοθέη, αλλά υπάρχουν σε πολλές κοινωνικές τάξεις.

Η οικογενειακή επιχείρηση, λοιπόν, δεν προμήθευσε ποτέ (για λόγους αρχής, ταλαιπωριών με την πληρωμή και αποφυγής μίζας) το ελληνικό δημόσιο. Αντιθέτως, βασίστηκε πάντοτε στον πελάτη-ιδιώτη. Και πάντοτε τα κατάφερνε, παρά την εκτεταμένη διαφθορά. Ποιά ήταν αυτή; Οτι σχεδόν όλες οι μεγάλες ή μικρότερες επιχειρήσεις-πελάτες έχουν Υπεύθυνο Προμηθειών, ο οποίος ξαφνικά μπορεί να γίνει “εχθρικός”, χωρίς να κοιτάει το συμφέρον της επιχείρησης που εκπροσωπεί. Και ο λόγος είναι απλός: Δεν θέλει να προμηθευτεί πια από κάποιον που δεν του δίνει μίζα...

Η θεωρία της “ελεύθερης αγοράς” προβλέπει οτι σε αυτή την περίπτωση, ο ιδιοκτήτης (που αδιαφορεί ή είναι ανίκανος να δει το εις βάρος του παιχνίδι) θα πληρώσει μετά από κάποιο διάστημα τη λάθος επιλογή του Υπευθύνου - και θα αναγκαστεί να αναπροσαρμόσει. Έλα όμως, που όταν μεγάλο κομμάτι της αγοράς είναι έτσι, “τριτοκοσμικό” (και οι Υπεύθυνοι “ανακυκλώνονται” στις ομοειδείς επιχειρήσεις, χωρίς να βελτιώνεται αισθητά και το επίπεδο των ιδιοκτητών), το συνολικό τοπίο δεν αλλάζει και πολύ. Και τελικά, η αγορά έχει όλα τα τριτοκοσμικά χαρακτηριστικά που δεν την αφήνουν να γίνει ανταγωνιστική και όσο καλής ποιότητας πρέπει. Άλλωστε, ο τουρισμός μας (η βαριά βιομηχανία μας), από τέτοια χαρακτηριστικά δεν υποφέρει;

Θα δώσω κι άλλο ένα παράδειγμα: Πρόσφατα ήρθε στην επιφάνεια μια υπόθεση με διεθνή εταιρεία συμβούλων προσωπικού - ξέρετε, εταιρεία στην οποία απευθύνονται οι μεγάλες επιχειρήσεις, για να βρουν στελέχη. Αυτό που πληροφορήθηκα, μετά από ενδελεχές ρεπορτάζ, είναι οτι η εταιρεία αυτή στην Ελλάδα (αντί να υπερασπίζεται τα συμφέροντα του πελάτη), έπαιρνε χρήματα από τα στελέχη, για να τα προωθήσει σε συγκεκριμένες “δουλειές”. Τα παίρνουμε από παντού, δηλαδή - και μετά μιλάμε για “αξιοπιστία”...

Άλλωστε και ο (τόσο απαραίτητος) ιδιωτικός τομέας πάσχει στην Ελλάδα, από - λίγο πολύ - τα γνωρίσματα που χαρακτηρίζουν το δημόσιο και την κοινωνία στο σύνολο της: Απουσία αξιοκρατίας και επαγγελματισμού, προχειρότητα και έλλειψη κανόνων, ευκολία στην παρανομία και στον “πλάγιο δρόμο” - χαρακτηριστικά που αν δεν εγγυώνται τη διαφθορά, προλειαίνουν το έδαφος γι αυτήν...

Γι αυτό, έχει νόημα αυτή η κρίση να αποτελέσει έναυσμα για μια συνολικότερη προσπάθεια να θεραπευτούν τα φαινόμενα που χαρακτηρίζουν τον δημόσιο βία μας..





H φωτό είναι από το http://www.russiablog.org και το εξώφυλλο από το http://1.bp.blogspot.com

Το post συνοδεύεται από τη φωνή της Βρετανίδας Alison Moyet, κάποτε τραγουδίστρας των Yazoo, που δίνει συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής το Σάββατο.