Ο διχασμός της πόλης

Ακόμα κι αν προσωρινά βελτιώνεται, από επιμέρους παρεμβάσεις του Δήμου ή της αστυνομίας, το πρόβλημα του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας, παραμένει στάσιμο. Και ως τέτοιο, τελικά επιδεινώνεται, καθώς στη μέχρι τώρα υποβάθμιση, από τους Ολυμπιακούς Αγώνες και μετά, προστέθηκαν η οικονομική κρίση και οι επιπτώσεις από την αλόγιστη χρήση του ζωτικού του χώρου, για κάθε είδους διαμαρτυρίες, συγκρούσεις και καταστροφές.


Αν λοιπόν το ζήτημα δεν περιέλθει στην αρμοδιότητα ενός ειδικού συντονιστικού οργάνου, τύπου “Αθήνα 2004”, που θα σχεδιάζει και εφαρμόζει πολιτικές σε κάθε πτυχή του πολυπαραγοντικού αυτού προβλήματος, τότε κινδυνεύουμε να κάνουμε μια τρύπα στο νερό. Η εκμετάλλευση, τα παράνομα κυκλώματα, η διαχείριση του μεταναστευτικού, η πρόνοια για τους αναξιοπαθούντες, η ερήμωση από τη φυγή κατοίκων και επιχειρήσεων - όλα αυτά δεν αντιμετωπίζονται μόνο από έναν φορέα.

Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί τη χρησιμότητα μιας ανάπλασης στο κέντρο της πόλης, καλά μελετημένης, μετά από διεθνή διαγωνισμό. Αλλά όπως με κάθε άλλη εμπειρία ανάπλασης, αν (και) αυτή δεν συνοδευτεί από συνολικό συντονισμό και επίμονα μέτρα που θα αντιμετωπίζουν τη ρίζα των προβλημάτων, το αποτέλεσμα θα είναι τελικά αρνητικό.

Η πεζοδρόμηση της οδού Πανεπιστημίου ενέχει δύο κινδύνους, με κοινό παρονομαστή: Πρώτον, να προσφερθεί στο γκέτο μια εξαιρετική “επέκταση”, ειδικά τις νυχτερινές ώρες που η πόλη ερημώνει και δεν θα υπάρχει ούτε η συνήθης κυκλοφορία των αυτοκινήτων. Ο φόβος υπήρχε (σε μεγαλύτερο βαθμό) και με την πρόταση για πεζοδρόμηση της οδού Αθηνάς, ιδέα που τέθηκε πρόχειρα στο τραπέζι - και θα κατέληγε, με μαθηματική ακρίβεια, στο τέλειο “πεζοδρομημένο γήπεδο του γκέτο”, όπου ανενόχλητα τα κυκλώματα θα υποκαθιστούσαν τα συνήθη τραπεζοκαθίσματα.

Ο δεύτερος κίνδυνος είναι (αν δεν συνοδευτεί από γενναία και συντονισμένα μέτρα αναβάθμισης σε όλο το κέντρο) να διχάσει την πόλη, σε “πάνω” και “κάτω”. Η πρώτη, με την προσδοκώμενη ανάκαμψη της οικονομίας θα ανακτήσει τη λάμψη της, ενώ η δεύτερη, παρατημένη επί δεκαετίες πια, θα βυθιστεί στη εξαθλίωση της. Η διαχωριστική γραμμή ενός πεζόδρομου θα αποτελέσει έτσι την επίσημη πιστοποίηση ενός κοινωνικού διχασμού.

Μεταξύ άλλων, ο σκοπός της πεζοδρόμησης είναι να ενωθούν, για τους πεζούς, τα δύο σημαντικότερα μουσεία - αυτό της Ακρόπολης με το Αρχαιολογικό. Αν στο πρώτο τα προβλήματα περιορίζονται στην ελλιπή φύλαξη του πεζοδρόμου της Αποστόλου Παύλου από τα οχήματα-εισβολείς, στο δεύτερο η εξαθλίωση των ναρκωτικών, του παρεμπορίου και των συμμοριών έχει οδηγήσει μέχρι και στην πρόταση για σιδηρόφρακτη περίμετρο, ώστε να διαφυλαχθεί το μουσείο από τους βανδαλισμούς.

Αν δεν ακυρωθεί η ανάγκη για κάγκελα στο κέντρο της πόλης (και αυτό δεν επιτυγχάνεται με αστυνομικές "σκούπες"), η πεζοδρόμηση μοιάζει ανώφελη.









To γράφημα είναι από το www.realestatecorner.gr και το εξώφυλλο από το www.amazon.com

Το post συνοδεύεται από το "This City Never Sleeps" των Βρετανών Eurythmics.

Μια πρόταση για ν' ανασάνει η Αθήνα...

Με αφορμή την ημερίδα που διοργάνωσε η MedSOS, "Σχεδιάζοντας τις πόλεις του αύριο", έλαβα από τον κύριο Στασινόπουλο, την παρακάτω πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση, που μπορείτε να βρείτε ολοκληρωμένη ως "Πράσινη και μαύρη ρυμοτομία". Δεν είμαι ειδικός, αλλά νομίζω οι αξίζει τον κόπο...




του Θάνου Ν. Στασινόπουλου
Δρ. Αρχιτέκτονα Μηχανικού ΕΜΠ, AAGradDipl.
5.5.2009





Η πρόσφατη ανακοίνωση του νέου Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας αναζωπύρωσε το δημοσιογραφικό ενδιαφέρον για τον βιότοπο των Αθηναίων. Εφημερίδες και κανάλια προβάλλουν σχετικές συνεντεύξεις ειδικών και μη, με κοινό στοιχείο το προφανές: η πολεοδομική οργάνωση της Πρωτεύουσας είναι διάτρητη και χρειάζεται μπαλώματα. Κυρίαρχο συμπέρασμα είναι ότι πρέπει –επιτέλους- να ενισχυθεί το αστικό πράσινο με ποικίλους τρόπους: δημιουργία πρασίνων θυλάκων με κατεδάφιση κτιρίων ή και ολοκλήρων τετραγώνων, ενοποίηση και πρασίνισμα των ακαλύπτων χώρων, πράσινα δώματα.

Αυτή η πράσινη εκστρατεία έχει να αντιμετωπίσει δύο πανίσχυρους εχθρούς: αφενός την ιερότητα της ακίνητης ιδιοκτησίας, και αφετέρου τη λατρεία του αυτοκινήτου που χαρακτηρίζουν τη σημερινή ελληνική πόλη. Η πρώτη συνεπάγεται μεγάλο κόστος απαλλοτριώσεων και δικαστικούς μαραθώνιους, παράλληλα με τη διχογνωμία των επιμέρους ιδιοκτητών –κάτι που πιο παλιά βραχυκύκλωσε το Ενεργό Οικοδομικό Τετράγωνο του Τρίτση. Η δεύτερη συνδέεται όχι μόνο με τη κυκλοφοριακή συμφόρηση, αλλά περισσότερο με την ανάγκη στάθμευσης, η οποία είναι αναντίρρητη και οδηγεί σε επεμβάσεις σαν αυτή στην Πλατεία Κύπρου.

Περιμένοντας την εξεύρεση πόρων, τη θέσπιση κινήτρων, και τις νομικές διαδικασίες που συνεπάγονται οι προτάσεις που ακούμε, θα αργήσουμε να δούμε ‘πράσινη’ μέρα στην Αθήνα. Όμως κάθε μέρα κτίρια και αυτοκίνητα πληθαίνουν γύρω μας, η ασφυξία θεριεύει, το φαινόμενο της αστικής θερμονησίδας εντείνεται, ο Αθηναϊκός δομικός μύκητας κατατρώει τα Μεσόγεια. Αναμφίβολα χρειάζονται πρακτικές λύσεις που να είναι γρήγορα εφαρμόσιμες!

Ας δούμε εδώ μια πραγματική περίπτωση που ίσως μπορεί να δώσει τέτοιες λύσεις, είτε για άμεση εφαρμογή είτε για πιο μακρόπνοους σχεδιασμούς. Πρόκειται για τη λεγόμενη Νέα Περιοχή του Δήμου Παπάγου, κοντά στην Πολυτεχνειούπολη του Ζωγράφου. Είναι μια περιοχή της Αθήνας που άρχισε να κτίζεται στη 10ετία του ’60, αφού προηγουμένως είχε ρυμοτομηθεί σε μια έκταση με βράχια και πουρνάρια στους πρόποδες του Υμηττού (Εικόνα 1).

Στην περιοχή αυτή έχει εφαρμοστεί ένα σύστημα εναλλαγής λωρίδων ασφάλτου και χώματος -δηλαδή παράλληλων οδών και γραμμικών πάρκων- χάρη στο οποίο η υψηλή βλάστηση (κυρίως πεύκα και νεραντζιές) διαχέεται ανάμεσα στους οικοδομικούς όγκους (Εικόνα 2). Οι οδοί έχουν εκατέρωθεν αδιέξοδες παρόδους, οι οποίες καταλήγουν σε γραμμικά αλσύλλια (‘πρασιές’) με πυκνά πεύκα και αυτοφυή βλάστηση πάνω σε γυμνό έδαφος χωρίς καμία τεχνητή διαμόρφωση (Εικόνα 3). Ουσιαστικά πρόκειται για ένα απλό Ιπποδάμειο σύστημα με cul-de-sac και διαχωρισμό αυτοκινήτων και πεζών. Το αποτέλεσμα αυτής της διάταξης είναι η ελαχιστοποίηση της απόστασης μεταξύ κτιρίων και ‘εξοχής’, καθώς και η δημιουργία ζωνών αποκλειστικά για πεζούς χωρίς να βλάπτεται η οδική κυκλοφορία.


Εικόνα 1: Η Νέα Περιοχή Παπάγου


Εικόνα 2: Δρόμοι (κίτρινο) και άλση (πράσινο) εναλλάξ.


Εικόνα 3: Πρασιές μεγάλου & μικρού πλάτους στη Νέα Περιοχή Παπάγου. Η γειτνίαση κατοικιών-πεύκων είναι άμεση. Το χώμα της πρασιάς καλύπτεται μόνο από εποχιακά αγριόχορτα με πλακόστρωτα μονοπάτια τοπικά.
Θα μπορούσε άραγε να εφαρμοστεί μια τέτοια ιδέα σε άλλες περιοχές με πυκνότητα δόμησης μεγαλύτερη από αυτή του Παπάγου; Πρακτικά είναι κάτι απλούστατο: σε μια γειτονιά, κάθε δεύτερη –ή έστω τρίτη- οδός απογυμνώνεται από την άσφαλτο και μετατρέπεται σε γραμμικό πάρκο χωρίς καμία τεχνητή διάστρωση. Αυτές οι ζώνες βλάστησης δημιουργούν ανάμεσα στα κτίρια συνεχείς πράσινους διαδρόμους πεζών που διακόπτονται από καίριους άξονες οχημάτων μόνο όπου είναι εντελώς απαραίτητο.

Στην Εικόνα 4 φαίνεται σχηματικά η εικόνα μιας τυχαίας πυκνοδομημένης περιοχής της Αθήνας πριν και μετά μια τέτοια παρέμβαση.
Η λύση διαφέρει από τις γνωστές πεζοδρομήσεις ή τις οδούς ήπιας κυκλοφορίας: Απαραίτητο στοιχείο της είναι η διατήρηση του εδάφους εντελώς ακάλυπτου (πλην πεζοδρομίων σε επαφή με τα κτίρια), ώστε να διευκολύνεται η ελεύθερη ανάπτυξη κάθε είδους βλάστησης, όπως στην εξοχή. Τα μπάζα από την αποξήλωση της ασφάλτου μπορούν ίσως να μεταφερθούν σε κοντινή ανοιχτή περιοχή για υπόβαση διακοσμητικών λοφίσκων (όπως έγινε στο Βερολίνο με τα ερείπια του 2ου παγκοσμίου πολέμου).

Τα πλεονεκτήματα είναι πολλαπλά:

• Δεν χρειάζονται καθόλου απαλλοτριώσεις αφού πρόκειται για δημόσιους χώρους.

• Αντίθετα με άλλες προτεινόμενες λύσεις, δεν χρειάζεται ομοφωνία συνιδιοκτητών, αποζημιώσεις, μεταφορά συντελεστή, προσφυγές κ.λπ.

• Οι απαιτούμενες εργασίες διαμόρφωσης έχουν ελάχιστο κόστος, όπως και η μετέπειτα συντήρηση.

• Περιορίζεται η στεγανοποίηση του εδάφους -άρα και τα προβλήματα πλημμύρας- με θετικό αντίκτυπο στον υδροφόρο ορίζοντα και την βλάστηση.

• Εξασθενεί το φαινόμενο της αστικής θερμονησίδας αφού μειώνεται η μαύρη θερμική μάζα που απορροφά σημαντική ηλιακή ενέργεια και προστίθεται η δροσοποιός βλάστηση -αυτό μάλιστα στο ύψος της ζωής της πόλης αντί για τα απόμακρα δώματα.

• Δεν υφίστανται ζητήματα σαν αυτά που συνοδεύουν τα πράσινα δώματα: στατική επιβάρυνση κτιρίων (και μάλιστα ψηλά), φροντίδα και ανεμοπροστασία της βλάστησης, επάρκεια χώματος για μεγάλα φυτά.

• Διευκολύνεται η εγκατάσταση και τροποποίηση υπογείων δικτύων κοινής ωφέλειας.

• Επανέρχεται δίπλα στα σπίτια η παλιά αλάνα, ο κοινωνικός χώρος παιδιών αλλά και μεγάλων.


Εικόνα 4: Πράσινοι διάδρομοι στη θέση ασφάλτου σε πυκνοδομημένη περιοχή του κέντρου της Αθήνας
(πριν, μετά, λεπτομέρεια)


Φυσικά τίθεται το ερώτημα της κίνησης και στάθμευσης του αδηφάγου αυτοκινήτου. Με τη τρέχουσα παντοδυναμία του ΙΧ, βασική παράμετρος κάθε ρεαλιστικής πρότασης είναι (α) η ελευθερία πρόσβασης οχημάτων κοντά σε κάθε κτίριο και (β) η διατήρηση της υφιστάμενης χωρητικότητας της πόλης σε θέσεις στάθμευσης. Στην περίπτωση του Παπάγου τα σχετικά δεδομένα δεν είναι δυσμενή (ακόμη), αλλά τι γίνεται σε πυκνοκατοικημένες περιοχές όπως π.χ. στη Κυψέλη ή στο Παγκράτι; Η Εικόνα 5 δείχνει διαγραμματικά μια λύση όπου βρόγχοι ‘ήπιας κυκλοφορίας’ διευκολύνουν τη κίνηση οχημάτων χωρίς ανάγκη αναστροφής, διατηρώντας επίσης τις θέσεις στάθμευσης σχεδόν ανέπαφες.


Εικόνα 5: Κυκλική κίνηση στις παρόδους αντί για cul-de-sac

Σίγουρα το παρόν σημείωμα δεν αποτελεί συγκεκριμένη πρόταση, καθώς υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες για εξέταση ανάλογα με τα δεδομένα κάθε εφαρμογής. Πρόκειται απλά για παρουσίαση μιας ιδέας που ίσως βρουν ενδιαφέρουσα κάποιοι πιο αρμόδιοι. Προσωπικά απολαμβάνω τα καλά αυτής της ρυμοτομίας στου Παπάγου εδώ και χρόνια…







Οι φωτό και τα σχέδια είναι του συγγραφέα και το εξώφυλλο από το http://files.posterous.com

Το post συνοδεύεται από το "Santa Maria (Del Buen Ayre)" των Γαλλο-Αργεντινο-Ελβετών
Gotan Project, που εμφανίστηκαν στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη στις 20 και 21 Ιουνίου.

Σχεδιάζοντας τις πόλεις του αύριο

Το Δίκτυο Μεσόγειος SOS, συνεπές στην προσπάθειά του για βελτίωση της ποιότητας ζωής στην πόλη και ανάδειξη βιώσιμων μοντέλων αστικής ανάπτυξης, διοργανώνει διημερίδα με θέμα "Οικολογικές Γειτονιές: Σχεδιάζοντας τις πόλεις του αύριο" την Πέμπτη 17 και την Παρασκευή 18 Ιουνίου 2010, στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, υπό την Αιγίδα της Πρεσβείας της Γαλλίας και του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών και την Υποστήριξη της ΤΕΔΚΝΑ.


Η εκδήλωση στοχεύει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών, αλλά και στην περαιτέρω κινητοποίηση της τοπικής αυτοδιοίκησης, ώστε να υπάρξει μια συντονισμένη προσπάθεια δημιουργίας οικολογικών γειτονιών και σταδιακής μεταμόρφωσης των αστικών μας ιστών σε βιώσιμα μοντέλα, στο πρότυπο και άλλων ευρωπαϊκών πόλεων, υπό το πρίσμα της ανάγκης προσαρμογής -ιδιαίτερα των μεσογειακών πόλεων- στις κλιματικές αλλαγές.

Στην διημερίδα θα αναδειχθούν θεματικές, όπως η ιστορική εξέλιξη του αστικού τοπίου, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην πόλη, η βιώσιμη διαχείριση απορριμμάτων και υδατικών πόρων, η βιοκλιματική αρχιτεκτονική, ενώ παράλληλα θα αναδειχθούν παραδείγματα Ευρωπαϊκών πόλεων, που κέρδισαν το στοίχημα της πράσινης ανάπτυξης, με ταυτόχρονη διερεύνηση των δυνατοτήτων μεταφοράς τους στην ευρωμεσογειακή πραγματικότητα.

Τις θεματικές της διημερίδας θα αναπτύξουν εκπρόσωποι της πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής/ακαδημαϊκής κοινότητας, περιβαλλοντικών ΜΚΟ και κινήσεων πολιτών.

Η πρώτη ημέρα της εκδήλωσης θα κλείσει με την προβολή του ντοκιμαντέρ «τα Παιδία δεν παίζει», μια παραγωγή της Anemon Production, σε σκηνοθεσία Αγγελής Ανδρικοπούλου και Αργύρη Τσεπελίκα.


To πλήρες πρόγραμμα, στο οποίο έχω την τιμή να συμμετέχω, ως συντονιστής μιας από τις συζητήσεις, την Παρασκευή το απόγευμα, εδώ.







H φωτό είναι από το http://farm2.static.flickr.com

Το post συνοδεύεται από το ιστορικό "Gimme Shelter", από τις φωνές της Αφρικανής (από το Μπενίν) Angelique Kidjo και της Βρετανίδας Joss Stone.

O κύριος Κακλαμάνης πεζοδρομεί...

Λιγότερο από 10 μήνες μέχρι τις δημοτικές εκλογές (στις οποίες, όπως δηλώνει εκβιαστικά προς το κόμμα του, θα είναι υποψήφιος “θέλουν-δεν θέλουν”), ο Νικήτας Κακλαμάνης εξαγγέλει και ετοιμάζεται να προχωρήσει σε ένα ακόμα αμφισβητούμενο έργο: Την πεζοδρόμηση της οδού Αθηνάς.


Υπό το άγχος της ανάγκης επίδειξης έργου (που όλως τυχαίως, πάντοτε κορυφώνεται τον τελευταίο χρόνο της θητείας), με μια “προμελέτη” της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων ανά χείρας, ανακοίνωσε οτι θα φέρει τα πάνω-κάτω σε έναν ιστορικό δρόμο της Αθήνας - που όμως έχει την ιδιαιτερότητα να γειτνιάζει απολύτως με το γκέτο του ιστορικού τριγώνου και την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί μετά το 2004, με την ανεξέλεγκτη δράση κυκλωμάτων ναρκωτικών, ανήλικης πορνείας, παρεμπορίου και εκμετάλλευσης μεταναστών.

Γιατί όμως να μην πεζοδρομηθεί η Αθηνάς; Θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι μια ενδιαφέρουσα πρόταση, αν δεν είχε απορριφθεί στη μελέτη που είχε γίνει και εφαρμοστεί, για το 2004. Αν δεν διαφωνούσαν αρχιτέκτονες, καθηγητές, δημοτική αντιπολίτευση, Εμπορικός Σύλλογος και η Κίνηση Συλλόγων και Ενεργών Πολιτών για τη διάσωση του Κέντρου της Αθήνας. Αν είχε τουλάχιστον εκπονηθεί μια σοβαρή μελέτη, που θα λάμβανε υπ’ όψιν της τα νέα δεδομένα και τις επιπτώσεις στην ιστορική εμπορική φυσιογνωμία του συγκεκριμένου δρόμου. Μόνο που η ΕΑΧΑ δεν έχει αρμοδιότητα να εκπονεί μελέτες, παρά μόνο να αναθέτει, καθώς δεν έχει μελετητικό γραφείο. Ποιά είναι λοιπόν η σπουδή να υπογράψει μια υπάλληλος, παράτυπα, μια “προμελέτη” που δίνει το πράσινο φώς;

Η “επανάληψη” δε μιας “μελέτης”, που ήδη έχει εφαρμοστεί (με διαφορετικό τρόπο βέβαια) και πληρωθεί από τον φορολογούμενο, βάζει σε υποψίες. Τι θα εξυπηρετήσει ο τεράστιος πεζόδρομος, εκτός από την αλλοίωση της εμπορικής δραστηριότητας και την αντικατάσταση των παραδοσιακών καταστημάτων από μαζικές επιχειρήσεις υγιεινομικού ενδιαφέροντος, με εκατοντάδες τραπεζοκαθίσματα; Έχει μελετηθεί πώς θα επιδράσει η πεζοδρόμηση στην τροφοδοσία της κεντρικής αγοράς; Μήπως τη νύχτα θα είναι πολύ πιο εύκολο να δημιουργηθεί μια τεράστια, βολική και πεζοδρομημένη “πιάτσα”; Αν ένα βράδυ ζητήσετε από έναν ταξιτζή να κατεβεί τη Σοφοκλέους, μάλλον δεν θα το κάνει - θα στρίψει από την Αθηνάς. Αν κλείσει και αυτή, το γκέτο “σφραγίστηκε”...

Μετά τα κατορθώματα του κυρίου Κακλαμάνη με τις νερατζιές, το παρκάκι της Κύπρου, τον Λυκαβηττό και τον Ελαιώνα, ουδείς έχει πλέον εμπιστοσύνη στην καθαρότητα των κινήτρων του. Την Τρίτη, στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, προσπάθησε να ωραιοποιήσει την εικόνα του Ιστορικού Κέντρου, παραμορφώνοντας την πραγματικότητα: “Το κέντρο είναι καθαρό, οι τιμές έχουν ανέβει, η Αθήνα δεν έχει υποβαθμιστεί”. Στο τέλος διαμαρτυρήθηκε για την παρουσία της Κίνησης, “γιατί υπάρχουν κι άλλες Κινήσεις”. Προφανώς επιθυμεί να βρει κάποιο στήριγμα, σε “ευχάριστες” Κινήσεις της φαντασίας του...







To κείμενο αυτό γράφτηκε για το www.protagon.gr

Η φωτό είναι από το www.balabalabambaluna. blogspot.com και το εξώφυλλο από το www.amazon.com

To post συνοδεύεται από την (ταιριαστή και με την πανσέληνο) εξαιρετική live ηχογράφηση του Βρετανού Sting, μαζί με εξαιρετικούς jazz μουσικούς, από δίσκο βινυλίου, φυσικά...

"Ανάπλαση" χωρίς μελέτη...

Η Κίνηση Συλλόγων και Ενεργών Πολιτών για τη Διάσωση του Ιστορικού Κέντρου διαμαρτύρεται για τη συνεχιζόμενη καθυστέρηση της Πολιτείας στην επίλυση των σοβαρών προβλημάτων του κέντρου της Αθήνας.


Απουσιάζει ακόμα κάθε πρωτοβουλία, ώστε να δημιουργεί ειδικός φορέας ή οργανισμός, που θα εκπονήσει μελέτες και προγράμματα και θα δράσει με σχέδιο, για την αναβάθμιση της καρδιάς της Αθήνας.

Το κέντρο της Αθήνας εξακολουθούν να λυμαίνονται οργανωμένα κυκλώματα ναρκωτικών, πορνείας, παρεμπορίου και εκμετάλλευσης παράνομων μεταναστών - με αποτέλεσμα οξύτατα προβλήματα ασφάλειας και υγιεινής, την ίδια ώρα που χάνεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια στο ιδιόμορφο γκέτο, που έχει δημιουργηθεί.

Τα προβλήματα των χρήσεων γης και της ευρύτατης παρανομίας στην αδειοδότηση και τη λειτουργία καταστημάτων, επιτείνουν τη φυγή κατοίκων και επαγγελματίων. Αντί να έχουν θεσπιστεί ήδη κίνητρα ώστε να ξαναζωντανέψει το κέντρο της Αθήνας, αυτό γίνεται ολοένα και περισσότερο “εχθρικός χώρος”.

Με αυτά τα δεδομένα η Κίνηση μας διαμαρτύρεται για την απόφαση της πλειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, για “ανάπλαση” (δηλαδή πεζοδρόμηση) της οδού Αθηνάς, χωρίς να έχει προηγηθεί λεπτομερειακή μελέτη κυρίως για τις χρήσεις γης - κάτι που απαιτείται λόγω του ιστορικού της χαρακτήρα και του κομβικού της ρόλου στη ζωή της πόλης. 


Με την απόφαση αυτή, που βασίστηκε σε “μελέτη” της ίδιας της ΕΑΧΑ, η οποία δεν διέθετε ποτέ μελετητική ομάδα (αλλά ανέθετε πάντοτε τις μελέτες σε εξωτερικούς φορείς), η παρούσα δημοτική αρχή θα επιφέρει προεκλογικά το τελειωτικό χτύπημα στο κέντρο της Αθήνας, για τα προβλήματα του οποίου αδιαφόρησε παντελώς - αντί να ηγηθεί της προσπάθειας για την επίλυση τους.


Η Κίνηση Συλλόγων και Ενεργών Πολιτών για τη Διάσωση του Ιστορικού Κέντρου θα εκθέσει, μέσω των εκπροσώπων της, τις απόψεις και τις προτάσεις της, στη συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής, την Τρίτη 26.01.10, στις 12μμ.



Κίνηση Συλλόγων και Ενεργών Πολιτών για τη Διάσωση του Ιστορικού Κέντρου
www.istorikoghetto.wordpress.com





Υ.Γ. Η ανάπλαση της οδού Αθηνάς συζητείται από το 2001. Τότε όμως υπήρχε μελέτη, η οποία εφαρμόστηκε, ως προς τα πεζοδρόμια και τις όψεις κτηρίων - η πεζοδρόμηση είχε απορριφθεί. Τώρα το θέμα επανήλθε, με πρωτοβουλία Κακλαμάνη - και παρά τις αντιρρήσεις αρχιτεκτόνων, καθηγητών, αντιπολίτευσης, Εμπορικού Συλλόγου και Συλλόγων και Πολιτών για την επανάληψη ενός, ήδη πληρωμένου από τον φορολογούμενο πολίτη, έργου και για το μη συνυπολογισμο των νέων δεδομένων, του γκέτο της Αθήνας.






Η φωτό της πλατείας Μοναστηρακίου (τέλος της οδού Αθηνάς), από τη δεκαετία του '50, είναι από το www. christiannaloupa.wordpress.com και το εξώφυλλο από το www.amazon.com

To post συνοδεύεται από την εκτέλεση του Βρετανού Bryan Ferry, του κλασικού "ύμνου" από την ταινία "Casablanca", του 1942.

Η "ανάπλαση" του Ιστορικού Κέντρου...

Όχι, δεν θα συμφωνήσω με αυτό το σύνθημα, γραμμένο σε τοίχο του Ψυρρή - έναν ακόμα μηδενιστικό και απλοϊκό αφορισμό. Σημασία έχει ποιός κάνει την ανάπλαση, πώς την κάνει - και με ποιό βαθύτερο κίνητρο.


Επειδή λοιπόν υπάρχουν πολλά ερωτήματα (και όχι "ερωτηματικά"), ιδού η ανοιχτή επιστολή προς τον Δήμαρχο Αθηναίων από την Κίνηση Πολιτών και Συλλόγων για τη Διάσωση του Ιστορικού Κέντρου, διανθισμένη με την σημερινή εικόνα της πόλης:



Λιγότερο από ένα χρόνο πριν από τις δημοτικές εκλογές, στις οποίες δήλωσε οτι θα θέσει υποψηφιότητα “ότι και να συμβεί”, ο Δήμαρχος Αθηναίων Νικήτας Κακλαμάνης εξαγγέλλει και προχωρεί σε αναπλάσεις, στην περιοχή του Ιστορικού Κέντρου. Πρώτα με την πεζοδρόμηση του Ψυρρή, που αντιμετωπίζεται μόνο ως κέντρο διασκέδασης και στη συνέχεια με την πεζοδρόμηση της οδού Αθηνάς. Αναγγέλλει μάλιστα οτι για τα προβλήματα του Ιστορικού Κέντρου θα καλέσει και τους κατοίκους να συμμετάσχουν με τις απόψεις τους - ωστόσο δεν έχουμε υπ΄όψιν μας καμία ειδοποίηση.


Θεωρούμε οτι οι κινήσεις αυτές πρέπει να υπακούουν στις εξής γενικές αρχές:

- Τα έργα πρέπει να εντάσσονται σε ένα συνολικό πρόγραμμα που καθορίζει προτεραιότητες και που κατασκευάζονται ύστερα από πλήρεις μελέτες (κατανομή στις περιοχές με τη μεγαλύτερη ανάγκη και όχι τη μεγαλύτερη προβολή, διερεύνηση των επιπτώσεων και των ωφελειών, σχέσεις κόστους-ωφέλειας κλπ.)

- Πληροφόρηση και διαφάνεια: Είναι ανάγκη να γνωρίζουν οι δημότες, αλλά κυρίως οι Δημοτικοί και οι Διαμερισματικοί  Σύμβουλοι όλα τα παραπάνω, ώστε να μπορούν να αποφασίζουν τη σκοπιμότητα ενός έργου, έναντι ενός άλλου.

- Υπάρχουν ήδη μελέτες για περιοχές του κέντρου της Αθήνας, όπως οι έξι μελέτες και η μελέτη “πλαίσιο” της ΕΑΧΑ (Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας), που μπορούν να αξιοποιηθούν.

- Το ιστορικό κέντρο και οι γύρω περιοχές βρίσκονται σε ραγδαία υποβάθμιση. Έχουν απόλυτη προτεραιότητα για μια συνολική παρέμβαση, που απαιτεί ασφαλώς και εμπλοκή κρατικών υπηρεσιών, αλλά και την υποστήριξη του Δήμου.


Ειδικά για την οδό Αθηνάς, που την ύμνησε και ο Μάνος Χατζιδάκις: Πρόκειται για το μεγαλύτερο εμπορικό και πολιτιστικό υπαίθριο εμπορικό κέντρο της Αθήνας. Κρεαταγορά - Ιχθυαγορά - Βαρβάκειος οπωραγορά, εξειδικευμένα καταστήματα οικοδομικών υλικών, μηχανήματα, ναυτιλιακά, εκκλησιαστικά, γκαλερί και ότι μπορεί να φανταστεί κανείς, που εξυπηρετούν όλη τη μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας. Χρειάζεται λοιπόν ιδιαίτερη προσοχή, ευαισθησία και "τρυφερό βλέμμα" σε κάθε πρόταση ανάπλασής της.


Ρωτάμε τον κύριο Κακλαμάνη:

- Τηρείται το ΦΕΚ 693 Β΄/19-8-96 (Αριθ. 85782/5435) παρ. Β, σύμφωνα με το οποίο Γραφείο Ιστορικού Κέντρου πρέπει να είναι ενήμερο, ώστε να γνωμοδοτήσει, για οποιαδήποτε αλλαγή στην κυκλοφορία;

- Υπάρχει πολεοδομική μελέτη για την πεζοδρόμηση της οδού Αθηνάς, που θα επιφέρει μεγάλες αλλαγές στις σημερινές χρήσεις γης και θα ανατρέψει τον χαρακτήρα της περιοχής;

- Σε ποιό πρόγραμμα του Δήμου εντάσσεται η πεζοδρόμηση και η ανακατασκευή της; Γνωρίζει το Δημοτικό Συμβούλιο τους στόχους και το περιεχόμενο του έργου;

- Έχουν μελετηθεί οικονομικές, κοινωνικές, κυκλοφοριακές και πολεδομικές επιπτώσεις από το έργο; Πού θα διοχετευτεί η κίνηση Ι.Χ. και λεωφορειακών γραμμών; Πώς θα γίνονται οι μεταφορές των εμπορευμάτων;

- Πώς εξασφαλίζεται η παραμονή των υφιστάμενων εμπορικών εξειδικευμένων καταστημάτων, αφού δεν υπάρχει Π.Δ. χρήσεων γης και  τα μεγάλα πεζοδρόμια θα διώξουν τα εμπορικά υπέρ καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, δηλαδή μπαρ, κέντρα διασκέδασης κ.α. (όπως έγινε στον Κεραμεικό, στου Ψυρρή και στο Κολωνάκι), που μπορούν να καταβάλλουν μεγαλύτερο ενοίκιο;

- Έχει ληφθεί υπ’ όψιν οτι η μεταβολή του χαρακτήρα της οδού Αθηνάς μπορεί να αποτελέσει αλλοίωση της φυσιογνωμίας και της “μνήμης” της πόλης;





"Επί του πιεστηρίου": Ο Δημήτρης Μητρόπουλος εξηγεί στα "Νέα" όλο το σκηνικό στο Δήμο Αθηναίων.

Oι φωτό είναι δικές μου από την οδό Σοφοκλέους, στις διασταυρώσεις με Μενάνδρου και Σωκράτους - όπως βλέπετε άνθρωποι και σκουπίδια είναι ένα. Το εξώφυλλο είναι από το www.amazon.com.

Το post συνοδεύεται από το πρώτο άλμπουμ των Βέλγων Hooverphonic, που ξεκίνησαν ως trip-hop συγκρότημα - εδώ το sample είναι από το κλασικό Walk On By, στην εκδοχή του Isaac Hayes.

Το σπίτι ενός έρωτα...

Στην είσοδο βλέπεις κάτι εμπνευσμένο από τους Μάγια.



Αυτό το σπίτι είναι κάπου στην Κρήτη. Πνιγμένο στο πράσινο, μέσα σ' έναν υπέροχο κήπο. Πολιορκημένο από ξενοδοχεία πολυτελείας - αλλά ανθίσταται. Φτιαγμένο από έναν βραβευμένο Γάλλο αρχιτέκτονα, που ερωτεύτηκε την ιδιοκτήτρια του (μια "απόλυτη" κυρία) και το έχτισε γι αυτήν, πριν από πολλά χρόνια. Με ιδέες, σχήματα και χρώματα που δεν τα φαντάζεσαι. Με πατώματα από ελλατωματικά πλακάκια, που πετούσε το εργοστάσιο - τοποθετημένα παντού σε ψαροκόκαλο. Με ένα τζάκι που "βλέπει" πάνω από την πισίνα - άδεια πια. Με την απόλυτη θέα στη θάλασσα. Και στην ανατολή. The House Of The Rising Sun...




























Έφυγα μαγεμένος...





Οι φωτό τραβήχτηκαν το σούρουπο, τον Αύγουστο που μας πέρασε...

Το εξώφυλλο είναι από το www.amazon.com

Το post συνοδεύεται από την αξιοπρόσεκτη διασκευή του κλασικού κομματιού, από τις Καναδές The Be Good Tanyas.

Η ανάκλαση του φωτός...

Πολλές φορές σκέφτομαι οτι το έλλειμμα της πολιτικής στη χώρα μας σήμερα είναι η αδυναμία της να κάνει πράξεις τις απαραίτητες λύσεις σε κάθε πρόβλημα. Όχι έτσι, “ξεκομμένα” από οποιαδήποτε κοσμοθεωρία ή πολιτική θεώρηση (όπως φαίνεται οτι κάνουν συχνά αυτοί που προπαγανδίζουν τον ορθολογισμό στην πολιτική), αλλά με οργανωμένη ματιά – και “γρήγορο χέρι”. Όταν βέβαια το “γρήγορο χέρι” στοχεύει στο “να τα πάρει”, τότε δουλειά δεν γίνεται – η διαφθορά και τα σκάνδαλα δεν είναι καθόλου ξεκομμένα από την χρεωκοπία της πολιτικής και την αδυναμία της Πολιτείας να δράσει. Όσοι μιλούν για “σκανδαλολογία” ξεχνούν οτι τα σκάνδαλα σημαίνουν εξ ορισμού “παράλυση” της δράσης, προς χάριν της μίζας και της “κονόμας”..

Να ας πούμε, σκέφτομαι όλες αυτές τις ημέρες που έχουν μεσολαβήσει από τα γεγονότα στο παλιό Εφετείο, οτι πέρα από τις μακροπρόθεσμες αποφάσεις για το τι θα γίνουν αυτοί οι άνθρωποι, μία είναι η φυσιολογική αντίδραση μιας πολιτείας που διέπεται από κοινή λογική και ανθρωπισμό ταυτόχρονα: Να πάρει ο δήμαρχος ή ο νομάρχης τα συνεργεία του και να απολυμάνει εν μια νυκτί το χώρο, να μαζέψει τα σκουπίδια - και με 5 υδραυλικούς να φτιάξει σ' αυτούς τους (600!) ανθρώπους 10 βρύσες και 10 τουαλέτες. Να τους προσφέρει κι ένα φορτηγό απορρυπαντικά – να τους βοηθήσει να ζήσουν σε ανθρώπινες συνθήκες, όσο βρίσκονται εκεί (και μη μου πει κανείς μισαλλόδοξος οτι τους αρέσει η βρωμιά ή οτι έτσι είναι η κουλτούρα τους, γιατί αυτό δείχνει απόλυτη άγνοια για το τι είναι οι Αλγερινοί που έχουν βρει καταφύγιο εκεί)...


Μια λοιπόν και η συζήτηση των ημερών είναι η οικολογία – και το κόμμα των Οικολόγων (πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Μιχάλη Τρεμόπουλου στο Σταύρο Θεοδωράκη στα Νέα), ας δούμε το Νο1 πρόβλημα της εποχής, που μας απειλεί πάνω κι από οποιαδήποτε οικονομική κρίση: Την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Εδώ και καιρό διαβάζουμε οτι οι Κυκλάδες (η λαϊκή αρχιτεκτονική στη χώρα κάποτε συμπύκνωνε εκτός από την αισθητική και την περιβαλλοντική σοφία, όπως φαίνεται) είναι το τέλειο μοντέλο για τη μείωση της απορρόφησης της ακτινοβολίας του ήλιου. Βγαίνει τώρα και ο νομπελίστας υπουργός του Ομπάμα και μας λέει: “Βάψτε τις στέγες του πλανήτη άσπρες (ή ανοιχτόχρωμες)! Αν το κάνουμε όλοι θα είναι σα να μην υπάρχουν εκπομπές καυσαερίων από αυτοκίνητα για 11 χρόνια!”

Να λοιπόν ένα μέτρο αναστροφής της περιβαλλοντικής μας “κατρακύλας”, που είναι “εύκολο” και άμεσο. Όχι οτι δεν στοιχίζει – θα πρέπει να δοθούν κίνητρα και επιδοτήσεις από την πολιτεία (να κάτι στο οποίο μπορεί να πρωταγωνιστήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση). Πόσο δύσκολο όμως είναι να οργανωθεί κάτι τόσο απλό; Η επιδότηση θα ενισχύσει και την οικοδομική αγορά – τουλάχιστον στο κομμάτι των χρωματισμών - και θα είναι ακόμα ένας "μοχλός πράσινης ανάπτυξης", κόντρα στην κρίση. Και η ηλιόλουστη χώρα μας θα έχει συμβάλλει τα μέγιστα στην ανάκλαση του ηλιακού φωτός, κατά το μερίδιο της (άσε που θα γλιτώνουμε και πολύ περισσότερη ενέργεια για ψύξη, αφού θα πέσει και η θερμοκρασία που συσσωρεύεται στα κτήρια)...

Αλλά η ανάκλαση του φωτός στην πολιτική μας ζωή μάλλον είναι “ψιλά γράμματα”. Η ανάκλαση της μπουρδολογίας και της απραξίας είναι από την άλλη "διάχυτη"...



"Επί του πιεστηρίου": Η WWF παρουσιάζει σε συνέντευξη τύπου τα επτά χρόνια της "νομικής ομάδας υποστήριξης πολιτών".

H φωτό είναι δική μου από τη Σαντορίνη - μια παραλλαγή της "επικεφαλίδας", με άλλο φως...

Το post συνοδεύεται από το μικρό αριστούργημα "Lonely Planet" των Βρετανών The The, γνωστών από τις αρχές της δεκαετίας του '80, με το "This Is The Day".

The House of Abandonment

Με άλλο σκεφτόμουν ν' αρχίσω αυτό εδώ το blog (που όχι, δεν θ' ασχολείται μόνο με την πολιτική), αλλά το είδα σήμερα στην Ελευθεροτυπία και είπα – ωπ, αυτό το σπίτι το ξέρω καλά. Το έχω φωτογραφίσει και το έχω θαυμάσει πολλές φορές.



Είναι στη Σύρο – και το οτι έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη του δεν αποτελεί, δυστυχώς, έκπληξη. Άλλωστε, πολιτική για τα διατηρητέα δεν υπήρξε, τα τελευταία τουλάχιστον δέκα χρόνια (για δοκιμάστε να πάρετε κάποια ενίσχυση για να επισκευάσετε ένα διατηρητέο, δεν υπάρχει τίποτα, σας ομιλώ εξ ιδίας πείρας – εκτός από την επιδότηση κατά 50% για την αποκατάσταση προσόψεων, πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες). Αλλά είναι κρίμα - ειδικά το σπίτι ενός ποιητή - να "διασώζεται" από το δημόσιο και μετά να αφήνεται στην καταστροφή του. Όπως είναι βεβαίως "κρίμα" (με την πραγματική έννοια της λέξης, δηλαδή έγκλημα), να μην υπάρχει ούτε μια προσωπικότητα της προκοπής να τοποθετηθεί επικεφαλής του Υπουργείου Πολιτισμού - και αυτό να διαφεντεύεται από Ζαχόπουλους...



Το σπίτι αυτό είναι του 1857 (!) κι ένα από τα ωραιότερα στα Χρούσα (τα Χρούσα και το Επισκοπιό είναι τα δύο πιο μεταφυσικά και “φευγάτα” χωριά της Σύρου). Τα έχω περπατήσει πριν από πολλά χρόνια – και ξανά πρόσφατα.



Δεν ξέρω γιατί, το σπίτι άρχισε να μου θυμίζει διάφορα μουσικά με το house (όχι την ίδια τη μουσική που ονομάστηκε house, αυτό το απέθαντο χλάπα-χλούπα beat, που μας έχει τόσο καταδυναστεύσει σε πάρτυ και μαγαζιά, πάντα από χέρια ασχέτων) - αλλά το κλασικό House of the Rising Sun (που το βαριέμαι από τα νιάτα μου, αν και οι Καναδές Be Good Tanyas του έδωσαν άλλη πνοή πριν από μερικά χρόνια), το επίσης κλασικό Brick House (που όμως σημαίνει άλλο πράγμα) των Commodores (ως καλός “καρεκλάς” στα νιάτα μου αυτούς έπρεπε να θυμηθώ πρώτους) και βεβαίως τα group, όπως οι House of Freaks (που πέρασαν λίγο απαρατήρητοι από την Ελλάδα) και οι House of Pain, που με το περίφημο Jump Around μας έκαναν να χοροπηδάμε όλοι στο Groovin', στην Πρατίνου.

Σ' αυτούς θα μείνω, για να σας προτείνω και την αξιόλογη συνέχεια του τραγουδιστή τους, του Everlast.



Να πάτε στη Σύρο. Είναι ωραία όλο το χρόνο, με ζωή και ενδιαφέροντες κατοίκους και “εποίκους”. Να θαυμάσετε και το σπίτι, για να είμαστε βέβαιοι οτι στέκεται ακόμα...

Εκτός από μουσικές (που θα σας προτείνω συχνά) προσθέτω και τις προτάσεις μου στο νησί, για το περσινό Summer Guide της Athens Voice. Ελπίζω και φέτος να ισχύουν, ειδικά τα “new entries”. Enjoy!




Διαμονή (Ερμούπολη)

Η Σύρος έχει “αστικό” χαρακτήρα. Είναι ωραίο να μείνετε στην πρωτεύουσα των 20.000 κατοίκων, για να επωφεληθείτε από τη ζωή της πόλης. Οι αποστάσεις δεν είναι πολύ μεγάλες, αλλά θέλετε οπωσδήποτε όχημα για τις παραλίες.

Αρχοντικό Βούρλη (A' - 22810 81682), στα Βαπόρια, σε εξαιρετικό νεοκλασικό, με τεράστια δωμάτια, άφταστο πρωινό και την προσωπική εξυπηρέτηση του κ. Πρίντεζη.
Ξενώνας Απόλλωνος (Α' – 22810 81387, 6932/566562), Απόλλωνος 8, prive φιλοξενία από τον κ. Σταθόπουλο, με λίγα δωμάτια, που χωράνε ως και 5 άτομα.
Ερμής (Β' – 22810 083011), στο λιμάνι – η κλασική λύση για όσους επισκέπτονται το νησί για δουλειές. Ζητείστε τα μεγάλα δωμάτια.


Παραλίες

Τα νερά είναι υπέροχα, οι παραλίες λίγες και μικρές κατά κανόνα – δεν αντέχουν τον κόσμο του νησιού.
Αν έχετε παιδιά, Αγκαθωπές (Ποσειδωνία) και Γαλησάς. Αν όχι, Κόμητο και το πιο απομακρυσμένο Δελφίνι (θέλει αυτοκίνητο που αντέχει σε χωματόδρομο). Από το Κίνι μπορείτε να τολμήσετε καραβάκι για βορεινές παραλίες.


Φαγητό μετά το μπάνιο

Ταβέρνα Μελτέμι (Αγκαθωπές), με λαχανικά από το δικό τους μποστάνι.
Άσωτος Υιός (Φοίνικας), με λιχουδιές και θέα, μετά τις 7μμ.
Ηλιοβασίλεμα (Γαλησσάς), με θαλασσινές νοστιμιές, σε παραλιακή τοποθεσία.
Φιλομήλα (Αζόλιμνος), με ιδιαίτερες γεύσεις, δίπλα στην παραλία.
Πλακόστρωτο (Απάνω Μεριά), οικογενειακή κατάσταση, με θέα τη βόρεια πλευρά του νησιού.


Φαγητό στην Ερμούπολη

Οινοπνεύματα, με εξαιρετικά και φτηνά πιάτα.
Κουζίνα, λεπτές γεύσεις στα σοκάκια της πόλης.
Dolce Vita, το ιταλικό εστιατόριο του νησιού, στα σκαλιά του λιμανιού.


Νew entries (Ερμούπολη)

Fox, στην πλατεία Δημαρχείου, δίπλα στο σινεμά. Με ιταλικές και μεξικάνικες λιχουδιές, Παρασκευή και Σάββατο ξενυχτάει μέχρι τις 7 το πρωί!

Jar, με εξαιρετικά χειροποίητα γλυκά και καφέ, από δύο νέα παιδιά που ξέρουν από αισθητική.


Καφές και Ποτό (Ερμούπολη)

Μικρή Αργώ, μικρό αισθητικό καταφύγιο στην παραλία.
Boheme, τόπος συνάντησης στην παραλία, μέχρι αργά το βράδυ.
Πειραματικό, από τα ωραία μπαρ στην πλατεία του Δημαρχείου.
Χαλανδριανοί Ατμόσφαιρα και χαρακτήρας, από νωρίς, στην παραλία.
Αστέρια, στα Βαπόρια, με θέα το φεγγάρι. Προτιμήστε το από τα διπλανά, γιατί δεν θα σας ρωτήσουν “αν έχετε κάνει κράτηση”.


Οι φωτογραφίες είναι δικές μου.